İdeal Kilo Hesaplama (Boyuna Göre Kilo Aralığı)
Kısa cevap: İdeal kilo tek bir sayı değil, bir aralıktır. Hesaplayıcı Dünya Sağlık Örgütü referans aralığını kullanır: BMI 18,5 ile 24,9 arası.
170 cm boyunda bu aralık 53,5 ile 72,0 kilo, 180 cm boyunda 59,9 ile 80,7 kilo demektir.
Düzenli antrenman yapıyorsanız sporcu modunu açın. O modda hesap mezura ölçülerinden yağsız kütlenizi bulur ve hedef yağ oranına göre ağırlık verir, bu genelde standart aralığın üst bandına denk gelir.
Boyuna göre ideal kilo tablosu
Aşağıdaki değerler hesaplayıcıyla birebir aynıdır. Tablo her iki cinsiyet için geçerlidir, sebebini bir alt bölümde anlattık.
| Boy | Alt sınır | Üst sınır | Orta nokta (BMI 21,7) |
|---|---|---|---|
| 150 cm | 41,6 kg | 56,0 kg | 48,8 kg |
| 155 cm | 44,4 kg | 59,8 kg | 52,1 kg |
| 160 cm | 47,4 kg | 63,7 kg | 55,6 kg |
| 165 cm | 50,4 kg | 67,8 kg | 59,1 kg |
| 170 cm | 53,5 kg | 72,0 kg | 62,7 kg |
| 175 cm | 56,7 kg | 76,3 kg | 66,5 kg |
| 180 cm | 59,9 kg | 80,7 kg | 70,3 kg |
| 185 cm | 63,3 kg | 85,2 kg | 74,3 kg |
| 190 cm | 66,8 kg | 89,9 kg | 78,3 kg |
| 195 cm | 70,3 kg | 94,7 kg | 82,5 kg |
Orta nokta bir hedef değil, aralığın matematiksel ortasıdır. Aralığın neresinde duracağınızı kas kütleniz, kemik yapınız ve yaşam tarzınız belirler. Aynı boyda iki kişi 10 kilo farkla da sağlıklı olabilir.
Tek bir "ideal kilo" sayısı var mı
Kısa cevap hayır, ve bunun tarihsel bir sebebi var.
Bugün internette dolaşan ideal kilo formülleri 1970'lerde ve 1980'lerde yayımlandı. En bilineni Devine formülüdür ve bir ilaç doz hesabı için geliştirildi. Devine'in 1974 tarihli yazısı gentamisin tedavisi üzerineydi; formül, ilacın vücutta nasıl dağıldığını tahmin etmek içindi, insanlara kaç kilo olmaları gerektiğini söylemek için değil.
Bu formüllerin kökeni ise daha da eskiye, sigorta şirketlerinin boy kilo tablolarına dayanıyor. Bir derleme, bu tabloların nüfusları karşılaştırmak için üretildiğini ve zamanla "ideal" sıfatının onlara sonradan yapıştığını gösteriyor.
Yani ideal kilo formülleri, sağlık hedefi olarak tasarlanmadılar. Modern yaklaşım tek bir sayı yerine bir aralık kullanır.
Klasik formüller neden farklı sonuç veriyor
Dört formülü aynı boya uygulayınca ortaya çıkan fark, "ideal kilo" fikrinin ne kadar oynak olduğunu gösteriyor.
| Boy | Devine | Robinson | Miller | Hamwi | Aradaki fark | BMI aralığı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 160 cm | 56,9 | 57,7 | 60,4 | 56,1 | 4,3 kg | 47,4 ile 63,7 |
| 170 cm | 65,9 | 65,2 | 66,0 | 66,7 | 1,5 kg | 53,5 ile 72,0 |
| 175 cm | 70,5 | 68,9 | 68,7 | 72,0 | 3,3 kg | 56,7 ile 76,3 |
| 180 cm | 75,0 | 72,6 | 71,5 | 77,3 | 5,8 kg | 59,9 ile 80,7 |
| 190 cm | 84,0 | 80,1 | 77,1 | 88,0 | 10,9 kg | 66,8 ile 89,9 |
Dikkat edilecek nokta son satır: 190 cm boyunda dört formül arasında 10,9 kilo fark var. Hangisini seçtiğinize bağlı olarak tamamen farklı bir hedef çıkıyor. Oysa hepsi aynı şeyi iddia ediyor.
Sorun boy uçlarında büyüyor. Devine formülünün verdiği kilonun BMI karşılığına bakalım: 150 cm'de 21,3, 175 cm'de 23,0, 190 cm'de 23,3. Yani formül uzun boylularda sistematik olarak daha yüksek bir BMI hedefliyor. 2016'da yayımlanan bir çalışma tam bu sorunu tarif ediyor ve klasik formüllerin boy skalasının iki ucunda BMI değerleriyle hizalanmadığını gösteriyor.
Hesaplayıcının doğrudan BMI aralığını kullanmasının sebebi bu: aralık her boyda tutarlı kalıyor.
Kadın ve erkek için ideal kilo farklı mı
Standart modda hayır. Dünya Sağlık Örgütü BMI referans aralığı cinsiyete göre ayrılmaz, 18,5 ile 24,9 herkes için aynıdır. Bu yüzden hesaplayıcı standart modda iki cinsiyete de aynı aralığı verir.
Fark, kompozisyonda ortaya çıkar. Aynı kiloda kadınların ortalama yağ oranı erkeklerden yüksektir ve bu fizyolojik olarak normaldir. Bu yüzden sporcu modunda hedef yağ oranı bantları cinsiyete göre ayrışır: erkeklerde yüzde 8 ile 14, kadınlarda yüzde 15 ile 22.
Sporcu modu nasıl çalışır
Kas kütlesi yüksek biri için boya dayalı bir aralık yetersiz kalır. Sporcu modu bu yüzden farklı bir yol izler.
- Boyun, bel ve kadınlarda kalça ölçünüzden ABD Donanması formülüyle yağ oranınızı hesaplar
- Mevcut kilonuzdan yağı çıkararak yağsız kütlenizi bulur
- Bu yağsız kütleyi koruduğunuzu varsayıp hedef yağ oranındaki ağırlığı hesaplar
Örnek
180 cm, 90 kilo, boyun 40 cm, bel 95 cm olan bir erkek:
- Hesaplanan yağ oranı: yaklaşık yüzde 21,9
- Yağsız kütle: 70,3 kilo
- Yüzde 8 yağ oranında hedef: 76,4 kilo
- Yüzde 14 yağ oranında hedef: 81,7 kilo
Aynı kişi için standart mod 59,9 ile 80,7 kilo veriyordu. Sporcu modu aralığı daraltıp yukarı kaydırıyor, çünkü kişinin mevcut kas kütlesini hesaba katıyor.
Sporcu modu, mevcut yağsız kütlenizi koruyacağınızı varsayar. Kalori açığında kas kaybı yaşarsanız gerçek sonuç bu hedefin altında kalır. Protein ihtiyacı hesaplayıcısı bu kaybı sınırlamak için gereken miktarı verir.
Kiloya değil kompozisyona bakmak
Tartı, kilonun neyden oluştuğunu söylemez. Aynı kiloda iki kişinin vücutları tamamen farklı olabilir ve sağlık açısından fark buradadır.
Tartı sabit ama vücut değişiyor olabilir
Antrenmana yeni başlayan biri aynı anda yağ kaybedip kas kazanabilir. Tartı haftalarca aynı kalırken aynada ve ölçülerde belirgin değişim görülür. Bu yüzden tek göstergeye bakmamak gerekir.
Su ağırlığı günlük dalgalanma yaratır
Tuz, karbonhidrat miktarı, adet döngüsü ve antrenman sonrası iltihap tartıyı bir iki kilo oynatabilir. Haftalık ortalamaya bakmak tek bir güne bakmaktan daha anlamlıdır.
Aralığın neresinde durmanız kişiseldir
Kas kütlesi yüksek biri üst banda yakın olur ve bu sağlıklıdır. İnce yapılı biri alt banda yakın durur. Aralığın ortası kimse için otomatik bir hedef değildir. Aralığın üstündeyseniz ve kilo vermek istiyorsanız adımları nasıl kilo verilir rehberimizde anlattık. 40 yaşından sonra kilo vermek zorlaşıyorsa menopoz kilosu ve 40 yaş üstü kadınlar için spor programı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kiloyu tamamlayan ölçümler
- Vücut yağ oranı hesaplama ile kilonuzun ne kadarının yağ olduğunu görün
- BMI hesaplama ile mevcut değerinizi ve sınıfınızı öğrenin
- Kas kütlesi hesaplama ile iskelet kas kütlenizi tahmin edin
- FFMI hesaplama ile kas gelişiminizi boya göre normalize edin
- Günlük kalori ihtiyacı hesaplama ile enerji dengenizi belirleyin
Kilonuzla ilgili sürekli bir endişe taşıyorsanız ya da hesaplanan aralığın belirgin şekilde dışındaysanız, bir hekim veya diyetisyenle görüşmek en doğrusu. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye ya da teşhis yerine geçmez.
Hedef kilo bir sayı, oraya nasıl gideceğiniz ayrı bir mesele
Aralığın neresinde duracağınız, oraya hangi hızla gideceğiniz ve bunu yaparken kası nasıl koruyacağınız kişiye göre değişir. Online koçlukta bu planı sizin başlangıç noktanıza göre kuruyor, haftalık takiple ayarlıyoruz.
Online koçluk paketlerini inceleyinSık sorulan sorular
Boyuma göre kaç kilo olmalıyım?
Tek bir sayı yerine bir aralık var. Dünya Sağlık Örgütü referansına göre 160 cm için 47,4 ile 63,7 kilo, 170 cm için 53,5 ile 72,0 kilo, 180 cm için 59,9 ile 80,7 kilo. Aralığın neresinde duracağınızı kas kütleniz ve yapınız belirler.
İdeal kilo nasıl hesaplanır?
Boyunuzun metre cinsinden karesini alıp 18,5 ve 24,9 ile çarparsınız. 175 cm için: 1,75 çarpı 1,75 eşittir 3,0625; bunun 18,5 katı 56,7, 24,9 katı 76,3 kilo eder.
Kadın ve erkekte ideal kilo farklı mı?
Standart hesapta hayır. Dünya Sağlık Örgütü BMI aralığı cinsiyete göre ayrılmaz. Fark kompozisyonda ortaya çıkar; bu yüzden sporcu modunda hedef yağ oranı erkeklerde yüzde 8 ile 14, kadınlarda yüzde 15 ile 22 olarak ayrışır.
Devine formülü nedir, güvenilir mi?
Devine formülü 1974'te bir ilaç doz hesabı için geliştirildi, sağlık hedefi olarak değil. Boy uçlarında sistematik sapma verir: verdiği kilonun BMI karşılığı 150 cm'de 21,3, 190 cm'de 23,3 çıkar. Bu yüzden aralık yaklaşımı daha tutarlıdır.
İdeal kilo formülleri neden birbirinden farklı sonuç veriyor?
Çünkü hepsi farklı veri setlerinden türetildi ve hiçbiri sağlık hedefi olarak doğrulanmadı. 190 cm boyunda dört yaygın formül arasında 10,9 kiloya varan fark oluşuyor.
Sporcuysam hangi hesabı kullanmalıyım?
Sporcu modunu. Standart aralık kas kütlesini hesaba katmaz, bu yüzden düzenli antrenman yapan biri için düşük kalabilir. Sporcu modu mezura ölçülerinden yağsız kütlenizi bulup hedef yağ oranındaki ağırlığı verir.
Hesaplanan aralığın üstündeyim, kilo vermem şart mı?
Aralık nüfus referansıdır, kişisel bir emir değil. Kas kütleniz yüksekse aralığın üstünde olup düşük yağ oranına sahip olabilirsiniz. Önce vücut yağ oranına ve bel çevresine bakmak daha doğru bir tablo verir.
Aralığın ortası mı hedeflenmeli?
Hayır. Orta nokta aralığın matematiksel ortasıdır, otomatik bir hedef değildir. Kas kütlesi yüksek biri üst banda, ince yapılı biri alt banda yakın durur ve ikisi de sağlıklı olabilir.
İdeal kilo ile BMI arasındaki fark ne?
BMI mevcut durumunuzu bir sayıya çevirir, ideal kilo ise boyunuza karşılık gelen kilo aralığını verir. İkisi aynı matematiği kullanır, sadece denklemin farklı ucundan bakarlar.
Kilomu ne sıklıkla ölçmeliyim?
Haftada birkaç kez, hep aynı koşullarda ölçüp haftalık ortalamaya bakmak en sağlıklısı. Tek bir gün tuz, su ve sindirim yüzünden bir iki kilo oynayabilir, bu gerçek bir değişim değildir.
Kaynakça
- Pai MP, Paloucek FP. The origin of the "ideal" body weight equations. Annals of Pharmacotherapy, 2000, 34(9), 1066-1069.
- Devine BJ. Gentamicin therapy. Drug Intelligence and Clinical Pharmacy, 1974, 8(11), 650-655.
- Robinson JD, Lupkiewicz SM, Palenik L ve ark. Determination of ideal body weight for drug dosage calculations. American Journal of Hospital Pharmacy, 1983, 40(6), 1016-1019.
- Peterson CM, Thomas DM, Blackburn GL, Heymsfield SB. Universal equation for estimating ideal body weight and body weight at any BMI. American Journal of Clinical Nutrition, 2016, 103(5), 1197-1203.
- Shah B, Sucher K, Hollenbeck CB. Comparison of ideal body weight equations and published height-weight tables with body mass index tables for healthy adults in the United States. Nutrition in Clinical Practice, 2006, 21(3), 312-319.
- Hodgdon JA, Beckett MB. Prediction of percent body fat for U.S. Navy men from body circumferences and height. Naval Health Research Center, Report No. 84-11, 1984.
- Hodgdon JA, Beckett MB. Prediction of percent body fat for U.S. Navy women from body circumferences and height. Naval Health Research Center, Report No. 84-29, 1984.