1RM Hesaplama (Maksimum Tekrar Ağırlığı)
Kısa cevap: 1RM, tek tekrarda kaldırabileceğiniz en ağır yüktür. Tahmin için en yaygın formül Epley'dir: 1RM = ağırlık çarpı (1 artı tekrar bölü 30).
80 kiloyla 8 tekrar yapan birinin tahmini 1RM'i yaklaşık 100 kilodur. Dört formülün bu örnekteki sonuçları 98,5 ile 102,1 kilo arasında değişir.
Tahmin 2 ile 10 tekrar aralığında güvenilirdir. 12 tekrarın üstünde formüller birbirinden 15 kilodan fazla ayrışır, o bölgede çıkan sayıya güvenmeyin.
1RM nedir ve neden formülle tahmin edilir
1RM, bir tekrar maksimum demektir. Doğru teknikle yalnızca bir kez kaldırabildiğiniz, ikinci tekrarı çıkaramadığınız ağırlıktır. Antrenman yoğunluğu bu değerin yüzdesi olarak planlanır, bu yüzden bilmek işe yarar.
Gerçek 1RM testi maksimal bir efor gerektirir. Isınma dahil 30 ile 45 dakika sürer, merkezi sinir sistemini yorar ve teknik bozulduğunda sakatlanma riski taşır. Bu yüzden çoğu antrenör ve araştırmacı, daha hafif bir ağırlıkla yapılan tek bir seti formüle sokarak tahmin yapmayı tercih eder.
Formül size bir tahmin verir, ölçüm vermez. Değeri şurada: programınızı planlarken her hafta maksimale çıkmanıza gerek kalmaz.
Dört 1RM formülü ve aralarındaki fark
Hesaplayıcı dört formülü birden çalıştırır ve ortalamasını gösterir. Her biri farklı yıllarda, farklı örneklemlerle geliştirildi.
| Formül | Yıl | Denklem | Ne zaman öne çıkar |
|---|---|---|---|
| Epley | 1985 | Ağırlık çarpı (1 artı tekrar bölü 30) | Düşük tekrarda, özellikle 3 tekrarlı testlerde isabetli |
| Brzycki | 1993 | Ağırlık çarpı 36 bölü (37 eksi tekrar) | 5 tekrarlı testlerde ve squat tahmininde iyi sonuç verir |
| Lombardi | 1989 | Ağırlık çarpı tekrarın 0,10 kuvveti | Yüksek tekrarda en muhafazakar, yani en düşük tahmin |
| Wathen | 1994 | 100 çarpı ağırlık bölü (48,8 artı 53,8 çarpı e üzeri eksi 0,075 tekrar) | Antrenmanlı sporcu verisinden türetildi, 7 ile 10 tekrarda dengeli |
Aynı ağırlıkta formüller ne kadar ayrışıyor
100 kiloyu farklı tekrar sayılarıyla kaldırdığınızı varsayalım. Tahminler şöyle çıkar:
| Tekrar | Epley | Brzycki | Lombardi | Wathen | Ortalama | En büyük fark |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | 110,0 | 105,9 | 111,6 | 109,0 | 109,1 | 5,7 kg |
| 5 | 116,7 | 112,5 | 117,5 | 116,6 | 115,8 | 5,0 kg |
| 8 | 126,7 | 124,1 | 123,1 | 127,7 | 125,4 | 4,6 kg |
| 10 | 133,3 | 133,3 | 125,9 | 134,7 | 131,8 | 8,9 kg |
| 12 | 140,0 | 144,0 | 128,2 | 141,5 | 138,4 | 15,8 kg |
| 15 | 150,0 | 163,6 | 131,1 | 150,9 | 148,9 | 32,5 kg |
Tablodaki asıl mesaj son sütun. 3 ile 8 tekrar arasında formüller birbirine 5 kilo kadar yakın. 12 tekrarda fark 15 kiloya, 15 tekrarda 32 kiloya çıkıyor. Yani yüksek tekrarlı bir setten yapılan tahmin, hangi formülü seçtiğinize bağlı olarak tamamen farklı bir sayı verir.
Pratik kural: tahmin için 3 ile 8 tekrarlık bir set kullanın. 10 tekrarın üstündeki setlerden çıkan 1RM sayısını program ağırlığı belirlemek için kullanmayın.
Tekrar sayısına göre 1RM yüzdesi tablosu
Bu tablo tersten çalışır: 1RM'inizi biliyorsanız, belirli bir yüzdeyle kaç tekrar yapabileceğinizi gösterir. Program yazarken en çok kullanılan referanstır.
| Tekrar | 1RM yüzdesi | 1RM'in 100 kg ise | Ne için kullanılır |
|---|---|---|---|
| 1 | 100 | 100 kg | Maksimum kuvvet testi |
| 2 | 95 | 95 kg | Maksimum kuvvet |
| 3 | 93 | 93 kg | Kuvvet |
| 4 | 90 | 90 kg | Kuvvet |
| 5 | 87 | 87 kg | Kuvvet |
| 6 | 85 | 85 kg | Kuvvet ve hipertrofi geçişi |
| 7 | 83 | 83 kg | Kuvvet ve hipertrofi geçişi |
| 8 | 80 | 80 kg | Hipertrofi |
| 9 | 77 | 77 kg | Hipertrofi |
| 10 | 75 | 75 kg | Hipertrofi |
| 12 | 70 | 70 kg | Hipertrofi ve kas dayanıklılığı |
| 15 | 65 | 65 kg | Kas dayanıklılığı |
Tablonun 1 ile 10 tekrar arası NSCA referans değerlerine dayanır. 12 ve 15 tekrar satırları formüllerden türetilmiş tahminlerdir, referans tabloda yer almazlar.
Bu değerler ortalamadır. Aynı yüzdede bazı kişiler iki tekrar fazla, bazıları iki tekrar az yapar. Kalça ve bacak hareketlerinde genelde daha çok, üst vücut itiş hareketlerinde daha az tekrar çıkar.
1RM yüzdeleriyle antrenman nasıl planlanır
Hedefinizin ne olduğuna göre farklı yüzde bandında çalışırsınız.
| Hedef | 1RM yüzdesi | Tekrar | Set | Set arası dinlenme |
|---|---|---|---|---|
| Maksimum kuvvet | 85 üstü | 6 altı | 2 ile 6 | 2 ile 5 dakika |
| Güç, tek hareket | 80 ile 90 | 1 ile 2 | 3 ile 5 | 2 ile 5 dakika |
| Güç, çoklu hareket | 75 ile 85 | 3 ile 5 | 3 ile 5 | 2 ile 5 dakika |
| Kas kütlesi (hipertrofi) | 67 ile 85 | 6 ile 12 | 3 ile 6 | 30 ile 90 saniye |
| Kas dayanıklılığı | 67 altı | 12 üstü | 2 ile 3 | 30 saniyeden az |
Örnek: 100 kg bench press 1RM'i olan biri
- Kuvvet günü: 5 tekrar çarpı 5 set, 87 kilo
- Hipertrofi günü: 8 tekrar çarpı 4 set, 80 kilo
- Hacim günü: 12 tekrar çarpı 3 set, 70 kilo
Bu ağırlıkları hesaplayıcı size otomatik veriyor. Hesapladıktan sonra yüzde satırlarını doğrudan programınıza yazabilirsiniz. Haftalık programın nasıl kurulduğunu antrenman programı nasıl hazırlanır rehberimizde anlattık.
Formüller hangi harekette ne kadar doğru
Tahmin doğruluğu harekete göre değişir. Sabit makinelerde ve bench press gibi tek eklemli olmayan ama kontrol edilebilir hareketlerde tahmin iyi çalışır. Squat ve deadlift gibi büyük kas grubu içeren hareketlerde sapma artar.
Bench press
Formüllerin en iyi çalıştığı hareket. Hareket açısı sabit, yorulma daha öngörülebilir. 2 ile 10 tekrar aralığında tahmin genelde gerçek değere yakın çıkar. Doğru tekniği barbell bench press nasıl yapılır yazımızda anlattık.
Squat
Brzycki formülünün squat tahmininde iyi sonuç verdiği bildirilmiştir. Bir doğrulama çalışmasında Epley 3 tekrarlı testte, Brzycki 5 tekrarlı testte gerçek 1RM'e en yakın sonucu verdi. Teknik için barbell back squat nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Deadlift
En yüksek sapmanın görüldüğü hareket. Kavrama gücü ve bel yorgunluğu, kaslar hâlâ üretebilecekken seti bitirebilir. Bu yüzden deadlift tahmini gerçek değeri genellikle olduğundan düşük gösterir.
İzolasyon hareketleri
Biceps curl, lateral raise gibi hareketlerde 1RM kavramı pratikte anlamsızdır. Bu hareketlerde yoğunluğu yüzdeyle değil, hedef tekrar aralığıyla belirleyin.
Gerçek 1RM testi nasıl yapılır
Tahmin çoğu durumda yeterlidir. Yarışmaya hazırlanıyorsanız ya da kuvvet programınızın başında gerçek bir referans istiyorsanız test yapılabilir. Sırası şudur:
- 5 ile 10 dakika genel ısınma yapın
- Tahmini 1RM'inizin yüzde 50'siyle 8 tekrar, 2 dakika dinlen
- Yüzde 70 ile 3 tekrar, 3 dakika dinlen
- Yüzde 85 ile 1 tekrar, 3 dakika dinlen
- Yüzde 95 ile 1 tekrar deneyin, başarılıysa 3 ile 5 dakika dinlen
- 2,5 ile 5 kilo artırarak deneyin. En fazla 3 ile 5 denemede maksimuma ulaşın
Squat, bench press ve deadlift gibi hareketlerde maksimal deneme mutlaka gözetmenli ya da güvenlik barlı bir rackte yapılmalıdır. Tekniğiniz henüz oturmadıysa ve düzenli antrenman geçmişiniz bir yıldan kısaysa gerçek 1RM testi yapmayın, tahminle devam edin.
Yaygın hatalar
Setin başarısızlığa gitmemesi
Formül, o tekrar sayısının sizin gerçek sınırınız olduğunu varsayar. Tankta iki tekrar bırakarak bitirdiğiniz bir setten hesaplanan 1RM, gerçek değerin altında çıkar.
Teknik bozulurken devam etmek
Belden kalkan bir bench press ya da yuvarlanan bir sırtla çekilen deadlift tekrarı sayılmaz. Bozuk teknikle çıkan tekrarlar tahmini şişirir ve program ağırlıklarını gereğinden ağır yapar.
Tek ölçümü aylarca kullanmak
Antrenmana yeni başlayan biri 1RM'ini birkaç haftada belirgin şekilde artırır. 6 ile 8 haftada bir yeniden tahmin yapın, yoksa program hafif kalır.
Programınızı rakamla kurmak isterseniz
- Nabız bölgesi hesaplama ile kardiyo yoğunluğunuzu belirleyin
- Protein ihtiyacı hesaplama ile toparlanma için gerekeni bulun
- Kas kütlesi hesaplama ile mevcut kas kütlenizi görün
- FFMI hesaplama ile gelişiminizi boya göre normalize edin
- Tüm ücretsiz hesaplayıcılar
Sayıyı biliyorsunuz, peki programınız buna göre mi ilerliyor?
Hangi hafta hangi yüzdede çalışacağınız, ne zaman yükü artıracağınız ve bunun beslenmenizle nasıl birleşeceği kişiye göre değişir. Online koçlukta bu planı birlikte kuruyor, haftalık takiple ayarlıyoruz.
Online koçluk paketlerini inceleyinSık sorulan sorular
1RM nasıl hesaplanır?
En yaygın yöntem Epley formülüdür: ağırlık çarpı (1 artı tekrar bölü 30). 80 kiloyla 8 tekrar yapan biri için bu 101 kilo eder. Hesaplayıcı dört formülü birden çalıştırıp ortalamasını verir, o örnekte ortalama 100 kilodur.
Hangi 1RM formülü en doğru?
Tek bir kazanan yok. Bir doğrulama çalışmasında Epley 3 tekrarlı testte, Brzycki 5 tekrarlı testte gerçek değere en yakın sonucu verdi. Bu yüzden hesaplayıcı dördünü birden gösterir ve ortalamayı önerir.
Kaç tekrarla test yapmalıyım?
3 ile 8 tekrar arası ideal. Bu aralıkta dört formül birbirine 5 kilo kadar yakın sonuç verir. 12 tekrarda fark 15 kiloya, 15 tekrarda 32 kiloya çıkar ve tahmin güvenilirliğini kaybeder.
1RM'in yüzde 80'i kaç tekrar eder?
Ortalama 8 tekrar. Yüzde 85 altı 6 tekrar, yüzde 75 altı 10 tekrar, yüzde 70 altı 12 tekrara denk gelir. Bunlar ortalama değerlerdir, kişiden kişiye iki tekrar sapma normaldir.
Kas yapmak için 1RM'in yüzde kaçıyla çalışmalıyım?
Yüzde 67 ile 85 arası, yani 6 ile 12 tekrar bandı. Kuvvet için yüzde 85 ve üstünde 1 ile 5 tekrar, kas dayanıklılığı için yüzde 67 altında 12 ve üstü tekrar çalışılır.
Gerçek 1RM testi yapmalı mıyım?
Çoğu kişi için gerekmez, tahmin yeterlidir. Yarışmaya hazırlanıyorsanız ya da kuvvet programına net bir referansla başlamak istiyorsanız yapılabilir. Antrenman geçmişiniz bir yıldan kısaysa ve tekniğiniz oturmadıysa yapmayın.
1RM'im neden deadliftte düşük çıkıyor?
Çünkü deadlift setini genelde kaslar değil kavrama gücü ya da bel yorgunluğu bitirir. Kaslar hâlâ üretebilecekken set biter, bu da tahmini gerçek değerin altına çeker. Kayış kullanmak bu farkı azaltır.
1RM'imi ne sıklıkla yeniden hesaplamalıyım?
6 ile 8 haftada bir. Antrenmana yeni başlayanlarda bu süre daha kısa olabilir çünkü kuvvet hızlı artar. Eski bir 1RM değerine göre yazılmış program zamanla hafif kalır ve gelişimi yavaşlatır.
Formül seti başarısızlığa götürmemi gerektiriyor mu?
Evet, formül o tekrar sayısının sizin sınırınız olduğunu varsayar. Tankta iki tekrar bırakarak bitirdiğiniz bir setten hesaplanan 1RM gerçek değerin altında çıkar. Test setini teknik bozulmadan gidebildiğiniz son tekrara kadar götürün.
Biceps curl gibi hareketlerde 1RM hesaplanır mı?
Teknik olarak hesaplanır ama pratikte anlamı azdır. İzolasyon hareketlerinde maksimal yük denemek eklem için risklidir ve program yazarken yüzde yerine hedef tekrar aralığı kullanmak daha güvenlidir.
Kaynakça
- Brzycki M. Strength testing: predicting a one-rep max from reps-to-fatigue. Journal of Physical Education, Recreation and Dance, 1993, 64(1), 88-90.
- LeSuer DA, McCormick JH, Mayhew JL, Wasserstein RL, Arnold MD. The accuracy of prediction equations for estimating 1-RM performance in the bench press, squat, and deadlift. Journal of Strength and Conditioning Research, 1997, 11(4), 211-213.
- Mayhew JL, Ball TE, Arnold MD, Bowen JC. Muscular endurance repetitions to predict bench press strength in men of different training levels. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 1995, 35(2), 108-113.
- Reynolds JM, Gordon TJ, Robergs RA. Prediction of one repetition maximum strength from multiple repetition maximum testing and anthropometry. Journal of Strength and Conditioning Research, 2006, 20(3), 584-592.
- Epley B. Poundage Chart. Boyd Epley Workout. Lincoln, Body Enterprises, 1985.
- Lombardi VP. Beginning Weight Training: The Safe and Effective Way. Dubuque, Wm. C. Brown, 1989.
- Wathen D. Load assignment. Baechle TR (ed.), Essentials of Strength Training and Conditioning içinde. Champaign, Human Kinetics, 1994, 435-446.
- Haff GG, Triplett NT (ed.). Essentials of Strength Training and Conditioning, 4. baskı. National Strength and Conditioning Association, Human Kinetics, 2016.