Günlük Protein İhtiyacı Hesaplama
Kısa cevap: Protein ihtiyacı kaloriden bağımsız, kilogram başına belirlenir. Hesaplayıcı hedefe göre üç katsayı kullanır: kalori açığında 2,4, formu korurken 2,0, kas kazanırken 1,8 gram.
80 kiloluk biri için bu sırasıyla 192, 160 ve 144 gram eder. 60 yaş ve üstünde her katsayı 0,2 gram artar.
Kalori açığında ihtiyacınızın artmasının sebebi şu: enerji kısıtlıyken vücut kas dokusunu yakıt olarak kullanmaya daha yatkındır, yüksek protein bunu frenler.
Kiloya ve hedefe göre protein ihtiyacı tablosu
Aşağıdaki değerler hesaplayıcının kullandığı katsayılarla birebir aynıdır. Kendi kilonuz tabloda yoksa aracı kullanın.
| Kilo | Yağ yakma (2,4 g/kg) | Koruma (2,0 g/kg) | Kas kazanma (1,8 g/kg) | Koruma hedefinde öğün başına |
|---|---|---|---|---|
| 50 kg | 120 g | 100 g | 90 g | 25 g |
| 55 kg | 132 g | 110 g | 99 g | 28 g |
| 60 kg | 144 g | 120 g | 108 g | 30 g |
| 65 kg | 156 g | 130 g | 117 g | 33 g |
| 70 kg | 168 g | 140 g | 126 g | 35 g |
| 75 kg | 180 g | 150 g | 135 g | 38 g |
| 80 kg | 192 g | 160 g | 144 g | 40 g |
| 85 kg | 204 g | 170 g | 153 g | 43 g |
| 90 kg | 216 g | 180 g | 162 g | 45 g |
| 100 kg | 240 g | 200 g | 180 g | 50 g |
Neden kalori açığında en yüksek, kas kazanırken en düşük
İlk bakışta ters görünür: kas yaparken daha çok protein gerekmez mi? Hayır, ve sebebi enerjidir.
| Durum | Katsayı | Neden |
|---|---|---|
| Kalori açığı | 2,4 g/kg | Enerji kısıtlı, vücut kası yakıt olarak kullanmaya yatkın. Yüksek protein kas kaybını sınırlar ve tokluğu artırır. |
| Koruma | 2,0 g/kg | Enerji dengede. Mevcut kası korumak ve toparlanmayı desteklemek için yeterli bir üst bant. |
| Kas kazanma | 1,8 g/kg | Kalori fazlası zaten kas yapımı için gereken enerjiyi sağlıyor. Protein tek başına sınırlayıcı faktör değil. |
Kalori tarafını da ayarlamanız gerekiyorsa günlük kalori ihtiyacı hesaplayıcısı ile başlayın, ardından makro hesaplayıcıyla karbonhidrat ve yağı dağıtın.
60 yaş üstünde protein ihtiyacı neden yükselir
Yaşla birlikte kas, aynı miktar proteine daha zayıf yanıt verir. Buna anabolik direnç denir: gençken 20 gram proteinin tetiklediği kas protein sentezini yaşlı bir kasta uyarmak için daha fazlası gerekir.
Hesaplayıcı bu yüzden 60 yaş ve üstünde her katsayıya 0,2 gram ekler.
| Kilo | Yağ yakma (2,6 g/kg) | Koruma (2,2 g/kg) | Kas kazanma (2,0 g/kg) |
|---|---|---|---|
| 60 kg | 156 g | 132 g | 120 g |
| 70 kg | 182 g | 154 g | 140 g |
| 80 kg | 208 g | 176 g | 160 g |
| 90 kg | 234 g | 198 g | 180 g |
Karşılaştırma için: PROT-AGE çalışma grubu 65 yaş üstü için en az 1,0 ile 1,2 gram, egzersiz yapanlar için 1,2 gramın üstünü öneriyor. Buradaki değerler bunun belirgin şekilde üstünde, çünkü hesaplayıcı düzenli direnç antrenmanı yapan aktif kişileri hedefliyor.
Literatür ne diyor: 1,6 mı 2,4 mü
Bu sorunun dürüst cevabı önemli, çünkü internetteki rakamlar birbirini tutmuyor.
| Kaynak | Öneri | Kime |
|---|---|---|
| Morton ve ark. 2018 meta analizi | Günde 1,62 g/kg üstünde ek kazanım yok | Direnç antrenmanı yapan sağlıklı yetişkinler |
| ISSN pozisyon bildirisi 2017 | 1,4 ile 2,0 g/kg | Kas kütlesi kazanmak ve korumak isteyenler |
| Helms ve ark. 2014 | 2,3 ile 3,1 g/kg yağsız kütle | Kalori açığındaki yarışmacı vücut geliştiriciler |
| PROT-AGE 2013 | 1,0 ile 1,2 g/kg, aktifse üstü | 65 yaş üstü yetişkinler |
Dikkat edilmesi gereken nokta Helms satırındaki fark: oradaki 2,3 ile 3,1 rakamı toplam vücut ağırlığına değil yağsız kütleye göredir. Yüzde 15 yağ oranındaki 80 kiloluk birinde yağsız kütle 68 kilodur; bu da günde 156 ile 211 gram eder. Yani hesaplayıcının 192 gramlık sonucu bu aralığın tam içine düşer.
Özet: kas kazanımı açısından 1,6 gramın üstü ek fayda getirmiyor. 1,6 ile 2,4 arası fazlalık, kalori açığında kası korumak ve tokluk sağlamak için bir güvenlik payıdır, ekstra kas değil. Proteinin vücutta ne işe yaradığını protein nedir, ne işe yarar yazımızda anlattık.
Fazla kilonuz varsa hesap neye göre yapılmalı
Kilogram başına hesap, yağ dokusunun da protein ihtiyacı varmış gibi davranır. Oysa yağ dokusu protein talep etmez. Bu yüzden belirgin fazla kiloda mevcut kilo üzerinden hesap yapmak gereğinden yüksek bir hedef üretir.
Vücut kitle indeksiniz 30'un üzerindeyse hesabı mevcut kilonuz yerine hedef kilonuz ya da yağsız vücut ağırlığınız üzerinden yapın. Vücut yağ oranı hesaplayıcısı yağsız kütlenizi de verir.
Bu proteini nereden alacaksınız
Rakam soyut kalmasın diye besin karşılıklarına bakalım. Aşağıdaki değerler pişmiş 100 gram içindir ve yaklaşıktır.
| Besin | Porsiyon | Protein |
|---|---|---|
| Tavuk göğsü | 100 g pişmiş | 31 g |
| Hindi göğsü | 100 g pişmiş | 29 g |
| Ton balığı, suda | 100 g süzülmüş | 26 g |
| Dana kıyma, yağsız | 100 g pişmiş | 26 g |
| Somon | 100 g pişmiş | 25 g |
| Whey protein tozu | 1 ölçek, 30 g | 24 g |
| Beyaz peynir | 100 g | 18 g |
| Yunan usulü yoğurt | 200 g | 20 g |
| Mercimek | 200 g pişmiş | 18 g |
| Yumurta | 1 adet büyük | 6 g |
| Süt | 200 ml | 7 g |
Günde 160 gram nasıl görünür
80 kiloluk, formunu koruyan birinin bir günü şöyle olabilir:
- Kahvaltı: 4 yumurta, 24 gram
- Öğle: 200 gram pişmiş tavuk göğsü, 62 gram
- Ara öğün: 200 gram Yunan usulü yoğurt, 20 gram
- Akşam: 1 kutu ton balığı ve 200 gram pişmiş mercimek, 52 gram
Toplam yaklaşık 158 gram. Görüldüğü gibi hedefe protein tozu olmadan da ulaşılabiliyor. Tozun işi boşluğu kapatmak, temel olmak değil. Nasıl ve ne kadar kullanılacağını protein tozu rehberinde ayrıntılı anlattık.
Hayvansal ürün tüketmiyorsanız hesap değişmez ama kaynak seçimi önem kazanır. Veganlarda protein hesabı yazısında bitkisel kaynakların nasıl birleştirileceğini anlattık.
Öğün başına protein sınırı var mı
Yaygın inanış tek öğünde 30 gramdan fazlasının işe yaramadığı yönünde. Bu doğru değil. Fazlası boşa gitmez, sindirilir ve kullanılır; sadece kas protein sentezini uyaran etki belirli bir miktardan sonra platoya girer.
Pratik yaklaşım, toplamı günün içine dağıtmaktır. Bir çalışmada 12 saat boyunca alınan 80 gram whey proteini üç farklı düzende verildi: 40 gramlık iki porsiyon, 3 saat arayla 20 gramlık dört porsiyon ve 10 gramlık sekiz porsiyon. Kas protein sentezi açısından en iyi sonucu 20 gramlık dört porsiyon verdi.
Bu yüzden hesaplayıcı toplamı dörde bölüp öğün başına hedef gösteriyor. 160 gram için bu, öğün başına 40 gram demek.
Yüksek protein böbreklere zarar verir mi
Sağlıklı böbreklerde bu endişeyi destekleyen veri yok. 28 randomize kontrollü çalışmayı ve 1.358 katılımcıyı kapsayan bir meta analiz, böbrek hastalığı olmayan yetişkinlerde yüksek proteinli beslenmenin glomerüler filtrasyon hızında düşük ya da normal proteinli beslenmeye kıyasla anlamlı bir fark yaratmadığını buldu.
Mevcut bir böbrek rahatsızlığınız varsa durum farklıdır, protein alımınızı hekiminizle belirlemeniz gerekir. Bu sayfa tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Protein hedefini tamamlayan araçlar
- Günlük kalori ihtiyacı hesaplama ile toplam kaloriyi belirleyin
- Makro hesaplama ile karbonhidrat ve yağı dağıtın
- Kas kütlesi hesaplama ile mevcut kas kütlenizi görün
- FFMI hesaplama ile gelişiminizi boya göre normalize edin
- Tüm ücretsiz hesaplayıcılar
Hedefi biliyorsunuz, peki her gün tutturabiliyor musunuz?
Protein hedefinizi tutturmak bilgi değil düzen işidir: alışveriş listesi, haftalık hazırlık ve öğün şablonları. Online koçlukta bunu sizin mutfağınıza ve programınıza göre kuruyor, haftalık takiple ayarlıyoruz.
Online koçluk paketlerini inceleyinSık sorulan sorular
Günde kaç gram protein almalıyım?
Kiloya ve hedefe bağlı. Kalori açığındaysanız kilogram başına 2,4 gram, formunuzu koruyorsanız 2,0 gram, kas kazanıyorsanız 1,8 gram. 80 kiloluk biri için bu sırasıyla 192, 160 ve 144 gram eder.
Protein ihtiyacı nasıl hesaplanır?
Kilonuzu hedefinize karşılık gelen katsayıyla çarparsınız. Kalori toplamından bağımsızdır, çünkü proteinin asıl görevi enerji sağlamak değil kas dokusunu inşa etmek ve korumaktır.
Neden kas kazanırken protein ihtiyacı daha düşük?
Çünkü kalori fazlası zaten kas yapımı için gereken enerjiyi sağlıyor. Kalori açığındaysa vücut kas dokusunu yakıt olarak kullanmaya yatkın hale gelir, yüksek protein bu kaybı frenler.
70 kilo için günlük protein ne kadar?
Kalori açığında 168 gram, formu korurken 140 gram, kas kazanırken 126 gram. Dört öğüne bölerseniz koruma hedefinde öğün başına yaklaşık 35 gram olur.
Tek öğünde 30 gramdan fazla protein boşa mı gider?
Hayır. Fazlası sindirilir ve kullanılır, sadece kas protein sentezini uyaran etki belirli bir miktardan sonra platoya girer. Toplamı gün içine dağıtmak yine de daha verimlidir.
Yüksek protein böbreklere zarar verir mi?
Sağlıklı böbreklerde bunu destekleyen veri yok. 28 randomize kontrollü çalışmayı ve 1.358 katılımcıyı kapsayan bir meta analiz, böbrek hastalığı olmayan yetişkinlerde anlamlı fark bulmadı. Mevcut böbrek rahatsızlığı varsa durum farklıdır.
Fazla kiloluysam hesap mevcut kiloma göre mi yapılır?
Hayır. Yağ dokusu protein talep etmez, bu yüzden belirgin fazla kiloda mevcut kilo üzerinden hesap gereğinden yüksek çıkar. Vücut kitle indeksiniz 30'un üzerindeyse hedef kilonuzu ya da yağsız vücut ağırlığınızı kullanın.
60 yaş üstünde protein ihtiyacı neden artıyor?
Anabolik direnç yüzünden. Yaşlanan kas aynı miktar proteine daha zayıf yanıt verir, aynı etkiyi almak için daha fazlası gerekir. Hesaplayıcı bu yüzden 60 yaş ve üstünde her katsayıya 0,2 gram ekler.
Protein tozu şart mı?
Hayır. 4 yumurta, 200 gram tavuk göğsü, 200 gram Yunan usulü yoğurt ve bir kutu ton balığı yaklaşık 160 gram eder. Toz, hedefi besinle kapatamadığınız günler için pratik bir araçtır, temel değil. Günde kaç ölçek kullanılacağını günde kaç ölçek protein tozu yazımızda hesapladık.
1,6 gram yeterliyse neden 2,4 gram öneriliyor?
Çünkü ikisi farklı sorulara cevap veriyor. 1,62 gram, kas kazanımının platoya girdiği noktadır. Kalori açığındaki daha yüksek alım ise ekstra kas için değil, mevcut kası korumak ve tokluk sağlamak içindir.
Kaynakça
- Morton RW, Murphy KT, McKellar SR ve ark. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. British Journal of Sports Medicine, 2018, 52(6), 376-384.
- Jäger R, Kerksick CM, Campbell BI ve ark. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2017, 14, 20.
- Helms ER, Aragon AA, Fitschen PJ. Evidence-based recommendations for natural bodybuilding contest preparation: nutrition and supplementation. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2014, 11, 20.
- Devries MC, Sithamparapillai A, Brimble KS ve ark. Changes in Kidney Function Do Not Differ between Healthy Adults Consuming Higher Compared with Lower or Normal Protein Diets: A Systematic Review and Meta-Analysis. The Journal of Nutrition, 2018, 148(11), 1760-1775.
- Areta JL, Burke LM, Ross ML ve ark. Timing and distribution of protein ingestion during prolonged recovery from resistance exercise alters myofibrillar protein synthesis. The Journal of Physiology, 2013, 591(9), 2319-2331.
- Bauer J, Biolo G, Cederholm T ve ark. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. Journal of the American Medical Directors Association, 2013, 14(8), 542-559.
- Traylor DA, Gorissen SHM, Phillips SM. Perspective: Protein Requirements and Optimal Intakes in Aging: Are We Ready to Recommend More Than the Recommended Daily Allowance? Advances in Nutrition, 2018, 9(3), 171-182.
- Phillips SM, Van Loon LJC. Dietary protein for athletes: from requirements to optimum adaptation. Journal of Sports Sciences, 2011, 29(sup1), S29-S38.