Nabız Bölgesi Hesaplama (Hedef Kalp Atış Aralığı)
Kısa cevap: Yağ yakımı için hedef nabız, maksimum kalp atış hızının yüzde 60 ile 70 arasıdır. Maksimum nabız Tanaka formülüyle bulunur: 208 eksi (0,7 çarpı yaş).
40 yaşındaki biri için maksimum nabız 180, yağ yakım aralığı 108 ile 126 atım. 30 yaşında aynı aralık 112 ile 131 olur.
Dinlenme nabzınızı da girerseniz Karvonen formülü devreye girer ve sonuç kendi kondisyon seviyenize göre yukarı kayar. Araca yaşınızı girin, beş zonu birden görün.
Yaşa göre nabız tablosu: maksimum ve yağ yakım aralığı
Aşağıdaki tablo Tanaka formülüne göre hazırlandı. Yaşınızı bulun, maksimum nabzınızı ve yağ yakım aralığınızı doğrudan okuyun. Ara yaşlar için aracı kullanın.
| Yaş | Maksimum nabız | Yağ yakım aralığı (Zone 2) | Aerobik aralık (Zone 3) |
|---|---|---|---|
| 20 | 194 | 116 ile 136 | 136 ile 155 |
| 25 | 191 | 115 ile 134 | 134 ile 153 |
| 30 | 187 | 112 ile 131 | 131 ile 150 |
| 35 | 184 | 110 ile 129 | 129 ile 147 |
| 40 | 180 | 108 ile 126 | 126 ile 144 |
| 45 | 177 | 106 ile 124 | 124 ile 142 |
| 50 | 173 | 104 ile 121 | 121 ile 138 |
| 55 | 170 | 102 ile 119 | 119 ile 136 |
| 60 | 166 | 100 ile 116 | 116 ile 133 |
| 65 | 163 | 98 ile 114 | 114 ile 130 |
| 70 | 159 | 95 ile 111 | 111 ile 127 |
Bu değerler tahmindir. Aynı yaştaki iki kişinin gerçek maksimum nabzı arasında 20 atıma varan fark olabilir. Tablo bir başlangıç noktasıdır, kesin bir ölçüm değil.
Beş nabız zonu ne anlama geliyor
Hesaplanan değerler bir aralıktır. Antrenman boyunca o aralığın tam ortasında kalmanız gerekmez, alt ve üst sınır arasında kalmanız yeterlidir.
| Zone | İsim | Maksimum nabzın yüzdesi | Rezervin yüzdesi | Ne hissedersiniz | Önerilen süre |
|---|---|---|---|---|---|
| Z1 | Aktif toparlanma | 50 ile 60 | 40 ile 50 | Rahat, uzun cümle kurabilirsiniz | 20 ile 40 dakika |
| Z2 | Yağ yakımı | 60 ile 70 | 50 ile 60 | Kısa cümle kurabilirsiniz, hafif zorlanırsınız | 30 ile 60 dakika |
| Z3 | Aerobik | 70 ile 80 | 60 ile 70 | Konuşmak güçleşir | 20 ile 40 dakika |
| Z4 | Anaerobik eşik | 80 ile 90 | 70 ile 80 | Yoğun, ancak tek tek kelime çıkar | 10 ile 20 dakika |
| Z5 | Maksimum efor | 90 ile 100 | 80 ile 100 | Konuşamazsınız | 5 dakikadan az |
Zone 2'nin öne çıkan yanı sık yanlış anlatılır. Kalorinin yağdan gelen yüzdesi aslında en düşük yoğunlukta en yüksektir, ama orada toplam harcama azdır. Yüksek yoğunlukta toplam harcama artar, bu kez yakıt karbonhidrata kayar. Zone 2 bu ikisi arasındaki denge noktasıdır: dakikada yakılan yağ miktarı gram olarak burada tepe yapar.
Antrenmanlı erkeklerde bu tepe noktası maksimum oksijen tüketiminin yaklaşık yüzde 63'ünde ölçülmüştür. Kalp atışına çevrildiğinde bu, kabaca maksimum nabzın yüzde 70 ile 75'ine, yani Zone 2 ile Zone 3 sınırına denk gelir. Kişiler arası sapma büyüktür, bu yüzden yağ yakım bölgesini tek bir çizgi değil geniş bir bant olarak düşünmek daha doğrudur.
Pratik sonuç şu: haftalık kardiyonuzun büyük kısmını Zone 2'de yapın, üstüne haftada bir veya iki Zone 4 çalışması ekleyin. Toplam kalori açığını belirleyen şey yine de beslenmeniz olur. Günlük kalori ihtiyacı hesaplayıcısı ile açığınızı, kalori yakma hesaplayıcısı ile antrenman harcamanızı görebilirsiniz.
Karvonen formülü nedir ve nasıl hesaplanır
Karvonen formülü, hedef nabzı maksimum nabzın değil kalp hızı rezervinin yüzdesi olarak hesaplar. Rezerv, maksimum nabız ile dinlenme nabzı arasındaki farktır. Bu fark kondisyonla büyür, bu yüzden formül kişiye özel bir sonuç verir.
Hedef nabız = ((Maksimum nabız eksi dinlenme nabzı) çarpı yoğunluk yüzdesi) artı dinlenme nabzı
Adım adım örnek
35 yaşında, dinlenme nabzı 65 olan biri için Zone 2 aralığını bulalım:
- Maksimum nabız: 208 eksi (0,7 çarpı 35) eşittir 184
- Kalp hızı rezervi: 184 eksi 65 eşittir 119
- Alt sınır: (119 çarpı 0,50) artı 65 eşittir 125
- Üst sınır: (119 çarpı 0,60) artı 65 eşittir 136
Aynı kişi için yüzde MHR yöntemi 110 ile 129 verirdi. Aradaki 15 atımlık fark küçük görünür ama pratikte önemlidir: düşük aralığa göre antrenman yapan biri gereğinden yavaş çalışır ve Zone 2'nin faydasını alamaz.
| Zone | Yüzde MHR yöntemi | Karvonen yöntemi | Fark |
|---|---|---|---|
| Z1 Aktif toparlanma | 92 ile 110 | 113 ile 125 | Karvonen daha yüksek |
| Z2 Yağ yakımı | 110 ile 129 | 125 ile 136 | Karvonen daha yüksek |
| Z3 Aerobik | 129 ile 147 | 136 ile 148 | Fark daralır |
| Z4 Anaerobik eşik | 147 ile 166 | 148 ile 160 | Neredeyse aynı |
| Z5 Maksimum efor | 166 ile 184 | 160 ile 184 | Üst sınır aynı |
Fark düşük yoğunluklarda büyük, yüksek yoğunluklarda küçüktür. Bu yüzden dinlenme nabzını bilmek en çok Zone 1 ve Zone 2 için değer taşır.
Hangi maksimum nabız formülü daha doğru
Dört formül yaygın olarak kullanılıyor ve aynı yaş için farklı sonuç veriyorlar.
| Formül | Denklem | 25 yaş | 40 yaş | 60 yaş | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| Fox (klasik) | 220 eksi yaş | 195 | 180 | 160 | Kolay ezberlenir, gençlerde yüksek yaşlılarda düşük tahmin eder |
| Tanaka | 208 eksi (0,7 çarpı yaş) | 190 | 180 | 166 | Hesaplayıcımızın kullandığı formül |
| Nes (HUNT) | 211 eksi (0,64 çarpı yaş) | 195 | 185 | 173 | 3.320 kişilik saha ölçümüne dayanır |
| Gulati (kadın) | 206 eksi (0,88 çarpı yaş) | 184 | 171 | 153 | Sadece kadın örneklemde geliştirildi |
220 eksi yaş formülünün sorunu, 1971'de mevcut çalışmalardan göz kararı türetilmiş olması ve hiçbir zaman istatistiksel olarak doğrulanmamasıdır. Tanaka ve arkadaşlarının 18.712 kişilik veriyi kapsayan meta analizi, bu formülün gençlerde maksimum nabzı fazla, 40 yaş üstünde ise eksik tahmin ettiğini gösterdi.
Hangi formülü seçerseniz seçin, tahmin hatası standart sapma olarak yaklaşık 7 ile 11 atımdır. Yani hesaplanan 180 değeri, gerçekte 170 ile 190 arasında bir yerde olabilir.
Dinlenme nabzı kaç olmalı ve nasıl ölçülür
Dinlenme nabzı hem Karvonen hesabının girdisidir hem de kondisyonunuzun en ucuz göstergesidir. Antrenmanla düşer.
| Aralık | Atım / dakika | Yorum |
|---|---|---|
| Normal | 60 ile 100 | Sağlıklı yetişkin için kabul edilen genel aralık |
| İyi kondisyon | 50 ile 60 | Düzenli kardiyo yapanlarda sık görülür |
| Yüksek kondisyon | 40 ile 50 | Dayanıklılık sporcularında normaldir |
| Düşük (bradikardi) | 40 altı | Sporcu değilseniz ve baş dönmesi varsa hekime görün |
| Yüksek (taşikardi) | 100 üstü | Dinlenmede sürekli yüksekse hekime görün |
Doğru ölçüm nasıl yapılır
- Sabah uyandıktan sonra, yataktan kalkmadan ölçün
- Bilekten ya da boyundan iki parmakla nabzı bulun
- 30 saniye sayın, çıkan sayıyı ikiyle çarpın
- Üç sabah üst üste ölçün, ortalamasını alın
Kahve, alkol, hastalık, uykusuzluk ve stres dinlenme nabzını 5 ile 15 atım yükseltebilir. Tek bir yüksek ölçümle karar vermeyin.
Yürüyüş, koşu ve bisiklette nabız kaç olmalı
Hedef aralık aktiviteye göre değişmez, kişinin yaşına ve hedefine göre değişir. Değişen şey, aynı nabza hangi aktiviteyle ulaştığınızdır.
| Aktivite | Hedef zone | Pratik ipucu |
|---|---|---|
| Tempolu yürüyüş | Z1 ile Z2 | Eğim ekleyerek nabzı Zone 2'ye çıkarabilirsiniz |
| Hafif tempo koşu | Z2 | Burnunuzdan nefes alıp verebiliyorsanız büyük ihtimalle Zone 2'desiniz |
| Uzun mesafe koşu | Z2 ile Z3 | Haftalık koşunun çoğunu Zone 2'de tutmak toparlanmayı korur |
| Bisiklet | Z2 ile Z3 | Aynı nabza koşuya göre yaklaşık 5 ile 10 atım daha düşük çıkarsınız |
| HIIT ve interval | Z4 ile Z5 | Yüksek aralıklar 30 ile 60 saniye, arada Zone 1'e dönün |
| Ağırlık antrenmanı | Değişken | Set aralarında nabız dalgalanır, zone takibi anlamlı değildir |
Nabız monitörünüz yoksa konuşma testi işini görür. Zone 2'de kısa cümleler kurabilir ama şarkı söyleyemezsiniz. Zone 4'te ancak tek tek kelime çıkar.
Antrenmanınızı rakamla planlamak isterseniz
- 1RM hesaplama ile ağırlık antrenmanınızın yoğunluğunu yüzdeyle belirleyin
- Kalori yakma hesaplama ile seansın harcamasını görün
- Protein ihtiyacı hesaplama ile toparlanma için gerekeni bulun
- Vücut yağ oranı hesaplama ile başlangıç noktanızı ölçün
Nabız hesaplamanın sınırlılıkları
Bu aracın verdiği sayılar tahmindir. Karar verirken şu üç sınırı akılda tutun.
Tahmin hatası gerçektir
Aynı yaştaki iki kişinin gerçek maksimum nabzı 20 atım farklı olabilir. Genetik, yükseklik, sıcaklık ve ölçüm yöntemi bu farkı büyütür.
İlaçlar sonucu değiştirir
Beta blokerler maksimum nabzı belirgin şekilde düşürür. Bu ilaçları kullanıyorsanız hesaplanan aralık sizin için geçerli değildir, hekiminize danışın.
Yağ yakım zonu tek başına kilo verdirmez
Zone 2'de dakikada yakılan yağ miktarı tepe yapar, ama kilo kaybını belirleyen şey haftalık toplam kalori dengesidir. Zone 2 bu dengenin sadece bir parçasıdır.
Kalp rahatsızlığı, hipertansiyon, aritmi geçmişiniz varsa ya da egzersiz sırasında göğüs ağrısı, baş dönmesi veya olağandışı nefes darlığı yaşıyorsanız yoğunluk hedefi belirlemeden önce hekiminize başvurun. Bu sayfa tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Nabız aralığınızı biliyorsunuz, peki programınız var mı?
Hangi gün hangi zonda çalışacağınız, kaç dakika kalacağınız ve bunun beslenmenizle nasıl birleşeceği kişiye göre değişir. Online koçlukta bu planı birlikte kuruyor, haftalık takiple ayarlıyoruz.
Online koçluk paketlerini inceleyinYağ yakım bölgesi gerçekten yağ yakıyor mu?
Yukarıdaki tabloda gördüğünüz yüzde 60 ile 70 aralığı, enerjinin daha büyük yüzdesini yağdan karşıladığınız bölge. Ancak yüzde ile toplam miktar aynı şey değil. Yüksek şiddette yağın yüzdesi düşer ama toplam kalori harcaması arttığı için yakılan yağ miktarı çoğu zaman daha yüksek çıkar.
Toplam yağ kaybını belirleyen şey kalori dengesi; nabız bölgesi ise antrenman şiddetini doğru ayarlamanıza yarıyor. FatMax araştırmalarının tam olarak ne söylediğini ve Zone 2 çalışmasının asıl faydasını ayrı bir yazıda ele aldık.
Yağ yakım bölgesi efsane mi? Bilimsel cevabı okuyunSık sorulan sorular
Yağ yakmak için nabız kaç olmalı?
Maksimum nabzınızın yüzde 60 ile 70'i arası. 30 yaşında bu aralık 112 ile 131, 40 yaşında 108 ile 126, 50 yaşında 104 ile 121 atımdır. Dinlenme nabzınızı da hesaba katarsanız aralık yaklaşık 10 ile 15 atım yukarı kayar.
Maksimum nabız nasıl hesaplanır?
Tanaka formülüyle: 208 eksi (0,7 çarpı yaş). 40 yaşında bu 180 eder. Eski 220 eksi yaş formülü de aynı sonucu verir ama 25 yaşında 5 atım fazla, 60 yaşında 6 atım eksik tahmin eder.
Karvonen formülü neden daha doğru sonuç verir?
Çünkü dinlenme nabzını hesaba katar. Kalp hızı rezervi, maksimum nabız ile dinlenme nabzı arasındaki farktır ve kondisyonla büyür. Aynı yaştaki iki kişiden dinlenme nabzı düşük olanın hedef aralığı daha yüksek çıkar.
220 eksi yaş formülü neden eleştiriliyor?
1971'de mevcut çalışmalardan göz kararı türetildi ve hiçbir zaman istatistiksel olarak doğrulanmadı. Tanaka ve arkadaşlarının 18.712 kişilik meta analizi, formülün gençlerde fazla, 40 yaş üstünde eksik tahmin ettiğini gösterdi.
Dinlenme nabzı kaç olmalı?
Sağlıklı yetişkinlerde 60 ile 100 arası normal kabul edilir. Düzenli kardiyo yapanlarda 50 ile 60, dayanıklılık sporcularında 40 ile 50 arası görülür. Sporcu değilseniz ve 40'ın altındaysa ya da sürekli 100'ün üstündeyse hekime görünmekte fayda var.
Zone 2'de kaç dakika kalmalıyım?
Tek seansta 30 ile 60 dakika, haftada toplam 150 ile 180 dakika iyi bir hedeftir. Süre önemlidir çünkü Zone 2'nin avantajı dakika başına yoğunluk değil, uzun süre sürdürülebilir olmasıdır.
Nabız monitörüm yok, Zone 2'de olduğumu nasıl anlarım?
Konuşma testiyle. Zone 2'de kısa cümleler kurabilir ama şarkı söyleyemezsiniz. Rahatça sohbet edebiliyorsanız Zone 1'desiniz, tek tek kelime çıkıyorsa Zone 4'e geçmişsiniz demektir.
Kadınlarda nabız hesabı farklı mı?
Tanaka formülü her iki cinsiyet için kullanılır. Gulati ve arkadaşlarının sadece kadın örneklemde geliştirdiği 206 eksi (0,88 çarpı yaş) denklemi, özellikle 40 yaş üstü kadınlarda daha düşük bir maksimum nabız öngörür. Hesaplayıcımız Tanaka formülünü kullanır.
Egzersizde nabzım çok yükseliyor, tehlikeli mi?
Hesaplanan maksimumu kısa süre aşmak sağlıklı kişilerde genelde sorun değildir, çünkü formül zaten yaklaşık 10 atımlık hata payı taşır. Ancak yanında göğüs ağrısı, baş dönmesi ya da olağandışı nefes darlığı varsa antrenmanı bırakın ve hekime başvurun.
Beta bloker kullanıyorum, bu hesap benim için geçerli mi?
Hayır. Beta blokerler maksimum nabzı belirgin şekilde düşürür ve yaşa dayalı formüller bu etkiyi hesaba katmaz. Bu ilaçları kullanıyorsanız yoğunluğu nabızla değil, algılanan zorluk ölçeğiyle takip etmeniz ve hekiminizle konuşmanız gerekir.
Kaynakça
- Tanaka H, Monahan KD, Seals DR. Age-predicted maximal heart rate revisited. Journal of the American College of Cardiology, 2001, 37(1), 153-156.
- Fox SM, Naughton JP, Haskell WL. Physical activity and the prevention of coronary heart disease. Annals of Clinical Research, 1971, 3(6), 404-432.
- Karvonen MJ, Kentala E, Mustala O. The effects of training on heart rate: a longitudinal study. Annales Medicinae Experimentalis et Biologiae Fenniae, 1957, 35(3), 307-315.
- Nes BM, Janszky I, Wisløff U, Støylen A, Karlsen T. Age-predicted maximal heart rate in healthy subjects: The HUNT Fitness Study. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 2013, 23(6), 697-704.
- Gulati M, Shaw LJ, Thisted RA, Black HR, Bairey Merz CN, Arnsdorf MF. Heart rate response to exercise stress testing in asymptomatic women: the St. James Women Take Heart Project. Circulation, 2010, 122(2), 130-137.
- Achten J, Jeukendrup AE. Maximal fat oxidation during exercise in trained men. International Journal of Sports Medicine, 2003, 24(8), 603-608.
- Nanchen D. Resting heart rate: what is normal? Heart, 2018, 104(13), 1048-1049.
- American College of Sports Medicine. ACSM's Guidelines for Exercise Testing and Prescription, 11. baskı. Wolters Kluwer, 2021.