Selülit Nedir, Neden Olur, Nasıl Geçer? Sporun, Kilo Vermenin ve Kremlerin Gerçek Etkisi
Selülit nedir, neden olur ve nasıl geçer? Selülitin selülit enfeksiyonundan farkı, kadınlarda neden daha sık görüldüğü, Nürnberger ve Müller sınıflamasına göre selülit dereceleri ve ayakta selülit, sporun ve kilo vermenin selülit üzerindeki gerçek etkisi, kalça ve bacağa ağırlık veren 3 günlük antrenman planı (ortalama 60 dk), selülit yapan yiyecekler sorusu, krem, masaj, selülit taytı ve kolajenin araştırmalardaki sonuçları ve tıbbi tedavilerin ne zaman gerektiği.
Yayın: · Güncelleme:
Kısa cevap: Selülit, ergenlikten sonra kadınların yüzde 80 ile 90'ında görülen, özellikle kalça ve uylukta ortaya çıkan portakal kabuğu görünümüdür. Bir hastalık değildir ve aynı adla anılan selülit enfeksiyonuyla ilgisi yoktur. Selüliti tamamen ve kalıcı olarak geçirdiği kanıtlanmış bir yöntem yok. Araştırmalarda en tutarlı iyileşme, vücut yağı azaldığında görüldü: Kilo verenlerin çoğunda selülit azaldı. Egzersiz tek başına selüliti birkaç haftada silmez; 12 haftalık bir kalça kuvvet programında selülit puanı değişmedi. Yine de yağ oranını düşürmek ve kas kazanmak, uzun vadede görünümü iyileştirmenin en güvenilir yoludur. Kremlerin, masaj aletlerinin ve tayt gibi giysilerin etkisi ise araştırmalarda ya bulunamadı ya da küçük kaldı.
Aynada kalçanızın arkasında ya da uyluğunuzda gördüğünüz o çukurlu görünüm yalnızca sizde değil; ergenlikten sonra kadınların büyük çoğunluğunda var. İnternette ise selülit için sayısız krem, masaj aleti, detoks çayı ve "7 günde selülitten kurtulma" vaadi dolaşıyor. Bu yazıda selülitin neden oluştuğunu, derecelerini, sporun ve kilo vermenin gerçekte ne yaptığını, kremlerin ve masajın araştırmalarda nasıl sonuç verdiğini ve uygulayabileceğiniz 3 günlük bir antrenman planını bilimsel kaynaklarla anlatıyoruz.
- 1. Selülit Nedir? Kimlerde Görülür?
- 2. Selülit ile Selülit Enfeksiyonu Aynı Şey mi?
- 3. Selülit Neden Olur? Kadınlarda Neden Daha Sık?
- 4. Selülit Dereceleri: Ayakta Görülen Selülit Ne Demek?
- 5. Selülit Sporla Geçer mi?
- 6. Selülit Kilo Verince Geçer mi?
- 7. Selülit İçin 3 Günlük Antrenman Planı
- 8. Beslenme: Selülit Yapan Yiyecekler Var mı?
- 9. Krem, Masaj, Tayt ve Kolajen İşe Yarar mı?
- 10. Tıbbi Selülit Tedavileri ve Ne Zaman Hekime Gitmeli?
- 11. Selülit Ne Kadar Sürede Azalır?
- 12. Sık Sorulan Sorular
1. Selülit Nedir? Kimlerde Görülür?
Selülit, deri altındaki yağ dokusunun bağ dokusu bantları arasından deriye doğru itilmesiyle ortaya çıkan, çukurlu ve tümsekli bir cilt görünümüdür. Halk arasında "portakal kabuğu görünümü" olarak da bilinir. En sık kalça, uyluğun arkası ve dış yüzü, basen ve karın bölgesinde görülür.
Araştırma bulgusu: Luebberding ve ekibinin 2015 tarihli sistematik derlemesinde selülitin ergenlikten sonra kadınların yüzde 80 ile 90'ında görüldüğü belirtildi. Selülit tedavisine yönelik 67 makale incelendi; bunlardan yalnızca 19'u randomize ve plasebo kontrollüydü. Araştırmacılar, değerlendirilen tedavilerin hiçbirinde iyi etkinliğe dair açık bir kanıt bulamadı.
Yani selülit, kadın vücudunun çok yaygın bir özelliğidir; bir hastalık ya da "bozukluk" değildir. Zayıf kadınlarda da, sporcularda da görülür. Avram'ın 2004 tarihli derlemesinde bu oran tüm ırklardan kadınlar için yüzde 85 ile 98 olarak verilir. Bunu bilmek önemli; çünkü selülitin "hızla yok edilmesi gereken bir sorun" gibi pazarlanması, işe yaramayan ürünlere para harcamanın en büyük nedenidir.
Karıştırılmasın2. Selülit ile Selülit Enfeksiyonu Aynı Şey mi?
Hayır. Türkçede "selülit" kelimesi iki farklı durum için kullanılıyor ve bu karışıklık aramalarda da görülüyor. Bu yazının konusu, ciltteki portakal kabuğu görünümüdür. Selülit enfeksiyonu (tıbbi adıyla sellülit) ise derinin bakteriyel bir enfeksiyonudur ve tamamen farklı bir durumdur.
Araştırma bulgusu: Young ve DiBernardo'nun 2021 tarihli derlemesinde selülitin ergenlikten sonra kadınların yaklaşık yüzde 85 ile 90'ında görüldüğü belirtildi. Derlemede, "cellulite" (selülit) ve ciddi olabilen bir deri enfeksiyonu olan "cellulitis" kelimelerinin geçmişte aynı durumu anlatmak için birbirinin yerine kullanıldığına dikkat çekildi.
| Selülit (portakal kabuğu) | Selülit enfeksiyonu | |
|---|---|---|
| Nedir? | Deri altı yağ ve bağ dokusunun yapısından kaynaklanan görünüm | Derinin bakteriyel enfeksiyonu |
| Belirtiler | Çukurlu, tümsekli görünüm; ağrı ve ateş yok | Kızarıklık, sıcaklık, şişlik, ağrı; ateş olabilir |
| Ne yapılmalı? | Acil bir durum değildir | Vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır |
Ciltte hızla yayılan kızarıklık, sıcaklık, şişlik ve ağrı varsa ya da ateşiniz yükseldiyse bu yazıdaki önerileri değil, hekiminizi dikkate alın.
3. Selülit Neden Olur? Kadınlarda Neden Daha Sık?
Selülitin nedeni tek bir etkene bağlanamıyor; araştırmalar birkaç etkenin birlikte rol oynadığını gösteriyor. Bunların başında deri altındaki bağ dokusu bantlarının (septa) yapısı geliyor.
Araştırma bulgusu: Querleux ve ekibinin 2002 çalışmasında manyetik rezonans görüntülemeyle deri altı yağ dokusu incelendi. Selüliti olan kadınlarda yağ dokusunun deriye daha derin girintiler yaptığı ve iç yağ tabakasının belirgin şekilde kalınlaştığı görüldü. Bu kadınlarda bağ dokusu bantlarının daha büyük bir kısmı deri yüzeyine dik uzanıyordu. Selülitli dokuda su miktarının arttığı hipotezi ise doğrulanamadı.
Araştırma bulgusu: Rudolph ve ekibinin 2019 kadavra çalışmasında 10 erkek ve 10 kadın bağışçının kalça dokusu incelendi. Erkeklerde deri altındaki yağ bölmesi sayısı daha fazlaydı (ortalama 10,05'e karşı 7,51); bu, deri ile alttaki zar arasında daha çok bağlantı olduğu anlamına geliyor. Bu bağlantıları koparmak için gereken kuvvet erkeklerde daha yüksekti (38,46 N'ye karşı 23,26 N). Yaş arttıkça derinin inceldiği, kadın cinsiyeti ve yüksek beden kitle indeksinin ise yüzeydeki yağ bölmelerinin yüksekliğini artırdığı bulundu.
Araştırmacılar selüliti, yağ dokusunu yerinde tutan kuvvetlerle onu deriye doğru iten kuvvetler arasındaki dengesizlik olarak tanımlıyor. Bu tablodan pratik bir sonuç çıkıyor:
- 1. Yapı: Kadınlarda bağ dokusu bantları daha dik ve daha az sayıdadır; bu nedenle selülit kadınlarda çok daha sık görülür. Young ve DiBernardo'nun derlemesinde de erkeklerde selülit görünümünün daha az olması, deri ile alttaki zar arasındaki bağlantıların daha fazla olmasıyla açıklanıyor.
- 2. Yağ miktarı: Deri altı yağ dokusu arttıkça deriye doğru itme kuvveti artar.
- 3. Yaş ve deri: Yaşla deri incelir ve esnekliğini kaybeder; bu da alttaki yapının daha görünür olmasına yol açar.
- 4. Değiştirebildikleriniz: Yapıyı ve yaşı değiştiremezsiniz; ama yağ miktarını ve kas dokusunu değiştirebilirsiniz.
Araştırma bulgusu: Hexsel ve ekibinin 2013 çalışmasında selülitli 60 kadın manyetik rezonansla incelendi. Selülit şiddeti puanları daha yaşlı kadınlarda ve beden kitle indeksi daha yüksek olanlarda daha yüksekti.
Bu yüzden 40 yaşından sonra, özellikle menopoz döneminde selülit daha belirgin hale gelebilir. Bu dönemde vücut kompozisyonunu korumanın yollarını menopoz kilosu nasıl verilir yazımızda anlattık.
Dereceler4. Selülit Dereceleri: Ayakta Görülen Selülit Ne Demek?
Selülitin şiddetini değerlendirmek için en eski ve en yaygın kullanılan sınıflama, 1978'de tanımlanan Nürnberger ve Müller sınıflamasıdır. Bu sınıflamaya göre selülitin derecesini evde kendiniz de kabaca görebilirsiniz.
| Derece | Ne görülür? |
|---|---|
| 0 | Cilt hem yatarken hem ayakta düzgündür |
| 1. derece | Cilt dinlenirken düzgündür; deri sıkıştırıldığında (çimdik testi) portakal kabuğu görünümü çıkar |
| 2. derece | Cilt yatarken düzgündür; ayağa kalkınca portakal kabuğu görünümü ortaya çıkar ("ayakta selülit") |
| 3. derece | Görünüm hem yatarken hem ayaktayken vardır |
Araştırma bulgusu: Young ve DiBernardo'nun 2021 tarihli derlemesinde Nürnberger ve Müller sınıflamasının çimdik testiyle kolayca uygulanabildiği, ancak doğrulanmış bir ölçek olmadığı ve selülitin farklı özelliklerini ayrıntılı tanımlamadığı belirtildi. Derlemede 2. ve 3. derecenin ayrıca hafif, orta ve şiddetli olarak alt gruplara ayrılabildiği de aktarıldı.
Araştırmalarda daha ayrıntılı ölçekler de kullanılıyor. Hexsel ve ekibinin 2009'da geliştirdiği Selülit Şiddet Ölçeği; çukurların sayısını, derinliğini, kabarık alanları, deri gevşekliğini ve derecesini 0 ile 3 arasında puanlayıp selüliti hafif, orta ve şiddetli olarak sınıflandırıyor. İnternette sık geçen "4. derece selülit" ifadesi bu iki ölçeğe ait değildir; en yaygın sınıflama olan Nürnberger ve Müller sınıflamasında en ileri derece 3. derecedir.
Spor5. Selülit Sporla Geçer mi?
Bu sorunun dürüst cevabı: Spor tek başına selüliti birkaç haftada silmez; ama uzun vadede selülitin görünümünü etkileyen en önemli iki şeyi, yağ oranını ve kas dokusunu değiştirebilir. Araştırmalar bu ayrımı net gösteriyor.
Araştırma bulgusu: Knobloch ve ekibinin 2013 randomize kontrollü çalışmasında orta ve şiddetli selülitli kadınlarda bir gruba 6 seans şok dalga tedavisiyle birlikte günlük kalça kuvvet antrenmanı, diğer gruba ise sahte (etkisiz) şok dalga uygulamasıyla aynı kuvvet antrenmanı verildi. 12 hafta sonunda yalnızca kuvvet antrenmanı yapan grupta selülit şiddet puanı değişmedi (10,0'dan 10,1'e). Şok dalga eklenen grupta puan 10,9'dan 8,3'e düştü.
Araştırma bulgusu: Troia ve ekibinin 2021 randomize kontrollü çalışmasında 18 ile 32 yaş arasındaki 45 kadın üç gruba ayrıldı: yalnızca aerobik egzersiz, aerobik egzersiz ile şok dalga tedavisi ve kontrol. Gruplar 3 haftada 6 seans uyguladı. Selülit şiddetinde anlamlı azalma, şok dalga tedavisinin eklendiği grupta görüldü.
Bu iki çalışma, birkaç haftalık egzersizin selülit görünümünü tek başına değiştirmediğini gösteriyor. Ancak ikisi de kısa süreli ve kilo kaybını hedeflemeyen programlardı. Daha uzun vadede tablo farklı:
Araştırma bulgusu: Soares ve ekibinin 2022 tarihli kesitsel çalışmasında 12 ile 18 yaş arasındaki 184 kız ergende selülit sıklığı yüzde 77,7 bulundu; yüzde 56,5'inde orta ya da şiddetli selülit vardı. Selülit; daha yüksek beden kitle indeksi, erken ilk adet, daha yüksek karbonhidrat tüketimi, daha az su tüketimi, düzensiz adet, ailede selülit öyküsü ve daha az egzersizle ilişkiliydi.
Kesitsel çalışmalar neden sonuç ilişkisini kanıtlamaz; ama daha az egzersiz yapanlarda selülitin daha sık olması, egzersizin uzun vadeli değerini destekliyor. Spor selüliti iki yoldan etkileyebilir: Kalori harcamasını artırarak deri altı yağ miktarını azaltır ve kas dokusunu artırarak bölgenin daha sıkı görünmesine katkıda bulunur.
❌ Yanlış: Selülit için en iyi yöntem her gün yüzlerce kalça ve bacak hareketi yapmaktır
Kısa süreli, yalnızca o bölgeyi hedefleyen egzersiz programları araştırmalarda selülit puanını değiştirmedi. Bölgesel yağ yakımı mümkün değildir.
✅ Doğru: Kalori açığı ile tüm vücut kuvvet antrenmanını birleştirin
Yağ oranını düşürmek ve kas kazanmak için haftada 3 gün ağırlık antrenmanı, günlük adım hedefi ve ılımlı bir kalori açığı en güvenilir yoldur.
Bölgesel yağ yakımının neden işe yaramadığını göbek eritme yazımızda araştırmalarla anlattık. Aynı mantık bacak ve kalça için de geçerlidir. Bacak için hangi hareketlerin ve nasıl bir planın işe yaradığını bacak inceltme hareketleri yazımızda anlattık.
Kilo6. Selülit Kilo Verince Geçer mi?
Araştırma bulgusu: Smalls ve ekibinin 2006 çalışmasında doktor gözetiminde kilo veren kadınlarda selülit üç boyutlu tarama, DEXA ve ultrasonla ölçüldü. Kilo verenlerin çoğunda selülit azaldı, ancak bazılarında kötüleşti. İyileşme; daha fazla kilo ve uyluk yağ oranı kaybı, daha yüksek başlangıç beden kitle indeksi ve daha şiddetli başlangıç selüliti ile ilişkiliydi. Kötüleşme ise daha düşük başlangıç beden kitle indeksi, daha az kilo kaybı, uyluk yağ oranında değişim olmaması ve dokunun daha gevşek hale gelmesiyle ilişkiliydi.
Bu çalışmadan çıkan sonuçlar şöyle özetlenebilir:
- 1. Fazla kilonuz varsa: Kilo vermek, büyük olasılıkla selülitinizi azaltacaktır; özellikle uyluk bölgesindeki yağ oranı düştüğünde.
- 2. Kilonuz zaten normalse: Yalnızca kilo vermek selülitte beklediğiniz farkı yaratmayabilir; hatta deri gevşekliği artarsa görünüm kötüleşebilir. Bu durumda hedef tartıdaki sayı değil, yağ oranını düşürüp kas kazanmaktır.
- 3. Hızlı ve sert diyetlerden kaçının: Kas kaybettiren ve dokuyu gevşeten hızlı kilo kaybı yerine, protein ve kuvvet antrenmanıyla desteklenen ılımlı bir kalori açığı tercih edin.
Yağ oranınızı yaklaşık olarak vücut yağ oranı hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Kilo vermeyi adım adım nasıl kilo verilir rehberimizde, kalori açığının nasıl çalıştığını yağ yakımı ve kalori açığı yazımızda anlattık.
Antrenman7. Selülit İçin 3 Günlük Antrenman Planı
Aşağıdaki plan, selülitin en sık görüldüğü kalça ve bacak bölgesine ağırlık veren, ama tüm vücudu çalıştıran bir Fitinsane örnek planıdır. Amaç bölgesel yağ yakmak değil; kas kazanmak, kalori harcamasını artırmak ve yağ oranını düşürmektir. Her antrenman ısınma dahil ortalama 60 dk sürer. Haftada 3 gün, aralarda en az bir gün dinlenerek uygulayın. Hareket adlarına tıklayarak videolu anlatımlarına ulaşabilirsiniz.
| Gün | Hareketler | Set ve tekrar |
|---|---|---|
| 1. gün: Alt vücut | Goblet squat, Romanian deadlift, Glute bridge, Hip abduction makinesi | 3 set, 8 ile 12 tekrar (son hareket 2 set, 12 ile 15) |
| 2. gün: Üst vücut ve yürüyüş | Lat pulldown, Chest press makinesi, Seated cable row, Dumbbell shoulder press | 3 set, 8 ile 12 tekrar; ardından 20 dk tempolu yürüyüş |
| 3. gün: Alt vücut | Leg press, Curtsy lunge, Tek bacak glute bridge, Donkey kick | 3 set, 10 ile 12 tekrar (her bacak için) |
- 1. Yükü artırın: Bir hareketin tüm setlerini hedef tekrarın üst sınırında temiz teknikle tamamlayabildiğinizde ağırlığı biraz artırın. Kas kazanmanın anahtarı budur.
- 2. Her gün yürüyün: Antrenman günleri dışında da günlük adım sayınızı artırın. Adımların kaç kalori yaktığını kaç adım kaç kalori yakar yazımızda bulabilirsiniz.
- 3. Ölçüm yapın: Her 4 haftada bir aynı ışıkta, aynı açıdan ve ayakta fotoğraf çekin; bel ve uyluk çevrenizi ölçün. Selülitteki değişimi tartı tek başına göstermez.
Spor salonuna gidemiyorsanız evde kalça hareketleri yazımızdaki hareketlerle evde başlayabilirsiniz. Tüm kalça ve bacak hareketlerini kalça hareketleri ve bacak hareketleri sayfalarımızda bulabilirsiniz. 40 yaşın üzerindeyseniz 40 yaş üstü kadınlar için spor programı yazımız size daha uygun bir başlangıç sunar. Ağırlık çalışınca iri görüneceğinizden endişe ediyorsanız kadınlar ağırlık çalışınca kaslanır mı yazımıza göz atın. Kalçanın yan tarafındaki çukur ise selülitten farklı bir durumdur; nedenini ve neyin işe yaradığını hip dips nedir, geçer mi yazımızda anlattık.
Kıyafet notu: Kalça ve bacak antrenmanında squat ve lunge gibi derin hareketler yapacağınız için gerildiğinde incelmeyen (squat proof) bir tayt tercih edin. seamless spor tayt koleksiyonumuza göz atabilirsiniz.
Beslenme8. Beslenme: Selülit Yapan Yiyecekler Var mı?
"Selülit yapan yiyecekler" diye aranan tek bir besin listesi araştırmalarda yok. Hiçbir çalışma belirli bir besinin tek başına selülite yol açtığını ya da selüliti geçirdiğini göstermedi. Beslenmenin selülit üzerindeki asıl etkisi, toplam kalori dengesi üzerinden vücut yağ oranını belirlemesidir.
Soares ve ekibinin ergenlerle yaptığı çalışmada daha yüksek karbonhidrat ve daha düşük su tüketimi selülitle ilişkili bulundu; ancak bu kesitsel bir çalışma olduğu için suyun ya da karbonhidratın selülite neden olduğunu göstermez. Querleux ve ekibinin çalışmasında da selülitli yağ dokusunda su miktarının arttığı hipotezi doğrulanamadı. Yani bol su içmek sağlığınız için iyidir, ama selüliti "atılan ödem" gibi düşünmek doğru değildir.
| Ne yapmalı? | Neden? |
|---|---|
| Ilımlı bir kalori açığı oluşturun | Yağ oranının azalması, araştırmalarda selülitteki iyileşmeyle en tutarlı ilişkili etkendi. Günlük ihtiyacınızı günlük kalori ihtiyacı hesaplama aracıyla bulun. |
| Yeterli protein alın | Kilo verirken kası korur, antrenmanla kas kazanmanızı destekler. Hedefinizi protein ihtiyacı hesaplama aracıyla hesaplayın. |
| İşlenmiş ve şekerli gıdaları azaltın | Bu gıdalar selülite doğrudan yol açtıkları için değil, kalori fazlasını kolaylaştırdıkları için sınırlanmalıdır. |
| Detoks çaylarından ve kürlerden uzak durun | Selülit vücutta biriken bir toksin değildir; bu ürünlerin selülit üzerindeki etkisini gösteren bir araştırmaya rastlamadık. |
9. Krem, Masaj, Tayt ve Kolajen İşe Yarar mı?
Selülit için satılan ürünlerin çoğu, kontrollü çalışmalarda ya etkisiz bulundu ya da küçük etkiler gösterdi. Araştırılmış başlıca yöntemleri ve sonuçlarını aşağıda özetledik.
Araştırma bulgusu: Collis ve ekibinin 1999 randomize kontrollü çalışmasında 69 kadından 52'si 12 haftalık çalışmayı tamamladı. Bir bacağa aminofilin içeren selülit kremi ya da mekanik masaj (Endermologie) uygulandı, diğer bacak karşılaştırma için kullanıldı. Bacaklar arasında hiçbir ölçümde istatistiksel fark bulunmadı. Katılımcıların kendi değerlendirmesinde kremle tedavi edilen 35 bacaktan yalnızca 3'ünde, masaj uygulanan 35 bacaktan 10'unda iyileşme görüldü. Araştırmacılar iki tedavinin de etkili olmadığı sonucuna vardı.
Araştırma bulgusu: Piérard-Franchimont ve ekibinin 2000 randomize plasebo kontrollü çalışmasında 26 ile 44 yaş arasındaki 15 kadın bir uyluğuna retinollü krem, diğerine plasebo krem sürdü. 6 ay sonunda retinol sürülen tarafta derinin esnekliği yüzde 10,7 arttı. Ancak cildin çukurlu ve tümsekli görünümü ya çok az düzeldi ya da hiç düzelmedi.
Araştırma bulgusu: Bagatin ve ekibinin 2013 randomize kontrollü çalışmasında 25 ile 40 yaş arasındaki 30 kadın, özel iplikli kompresyon külotlu çorap giydi. Kızılötesi yansıtan iplik kullanılan ve kullanılmayan taraflar arasında fark bulunmadı; kompresyon giysisi selülit görünümünde yalnızca hafif etkiler gösterdi. Buna karşın kadınların yaşam kalitesi puanları anlamlı şekilde iyileşti.
Araştırma bulgusu: Schunck ve ekibinin 2015 randomize plasebo kontrollü çalışmasında orta derecede selüliti olan 24 ile 50 yaş arasındaki 105 kadın, 6 ay boyunca günde 2,5 g kolajen peptidi ya da plasebo aldı. Normal kilolu kadınlarda selülit derecesi ve uyluktaki cilt dalgalanması plaseboya göre anlamlı şekilde azaldı. Fazla kilolu kadınlarda da iyileşme görüldü ancak etki daha zayıftı.
| Yöntem | Araştırmalar ne diyor? |
|---|---|
| Selülit kremleri ve jelleri | Aminofilinli kremin etkisi bulunamadı; retinollü krem cildin esnekliğini artırdı ama çukurlu görünümü belirgin şekilde değiştirmedi. Luebberding ve ekibinin sistematik derlemesinde hiçbir tedavide iyi etkinliğe dair açık kanıt bulunamadı. |
| Masaj ve masaj aletleri | Mekanik masaj (Endermologie) kontrollü çalışmada bacaklar arasında ölçülebilir fark yaratmadı. Cristovam ve ekibinin 2019 çalışmasında 10 seanslık tüm vücut titreşim uygulaması kör değerlendiricilerin puanlarını iyileştirdi ama kalça çevresini değiştirmedi. |
| Selülit taytı ve kompresyon giysileri | Kompresyon giysisi selülit görünümünde yalnızca hafif etki gösterdi; kadınların kendilerini daha iyi hissetmesine katkı sağladı. |
| Kolajen takviyesi | Tek bir randomize çalışmada 6 aylık kolajen peptidi kullanımı normal kilolu kadınlarda selülit derecesini azalttı. Sonucun başka çalışmalarla doğrulanması gerekiyor. Kolajen hakkında ayrıntıları kolajen nedir, ne işe yarar yazımızda bulabilirsiniz. |
Selülit taytı, krem ya da masaj aleti alırken "kalıcı", "7 günde" ya da "kesin çözüm" vaatlerine dikkat edin. Araştırmalarda bu vaatleri destekleyen bir sonuç yok.
10. Tıbbi Selülit Tedavileri ve Ne Zaman Hekime Gitmeli?
Selülit için dermatoloji ve estetik kliniklerinde uygulanan tedaviler de var. Bu tedaviler hekim işidir; burada yalnızca araştırmaların ne gösterdiğini özetliyoruz.
Araştırma bulgusu: Kaufman-Janette ve ekibinin 2021 tarihli iki faz 3 randomize kontrollü çalışmasında kalçasında orta ya da şiddetli selülit olan 843 kadına 3 seansa kadar kolajenaz enzimi ya da plasebo enjekte edildi. Hem hasta hem hekim değerlendirmesinde en az bir derece iyileşme, enzim gruplarında yüzde 37,1 ve yüzde 41,6, plasebo gruplarında ise yüzde 17,8 ve yüzde 11,2 oranında görüldü. En az iki derece iyileşme ise enzim gruplarında yalnızca yüzde 7,6 ve yüzde 5,6 oranındaydı. Yan etkilerin çoğu enjeksiyon bölgesiyle ilgiliydi.
Araştırma bulgusu: Menon ve ekibinin 2024 tarihli derlemesinde selülit şiddetine göre bir tedavi yaklaşımı önerildi: Hafif selülitte sağlıklı beslenme, yeterli sıvı alımı ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri; orta selülitte lazer, radyofrekans ve ultrason gibi girişimsel olmayan yöntemler; şiddetli selülitte subsizyon ve enjeksiyon gibi minimal invaziv yöntemler. Derlemede orta selülit için en güçlü kanıtın radyofrekansa ait olduğu belirtildi.
Luebberding ve ekibinin sistematik derlemesinde de olası bir yarara dair bazı kanıtlar yalnızca akustik dalga tedavisi ve 1440 nm lazer için görüldü. Kısacası tıbbi tedaviler bile selüliti tamamen silmez; iyileşme çoğunlukla bir derece civarındadır.
Önce antrenman ve beslenmeyle başlayın
- Selülitiniz 1. ya da 2. derecedeyse
- Fazla kilonuz varsa ya da yağ oranınız yüksekse
- Düzenli egzersiz yapmıyorsanız
Dermatoloğa ya da hekiminize danışın
- Ciltte kızarıklık, sıcaklık, ağrı ya da ateş varsa (enfeksiyon olabilir, hemen)
- Yaşam tarzı değişikliklerine rağmen 3. derece selülitiniz sizi rahatsız ediyorsa
11. Selülit Ne Kadar Sürede Azalır?
Selülit için kesin bir süre vermek doğru değildir; çünkü sonuç başlangıç yağ oranınıza, yaşınıza, deri yapınıza ve ne kadar düzenli olduğunuza bağlıdır. Araştırmalar şu gerçekçi beklentiyi destekliyor:
- 1. İlk haftalar: Kuvvetiniz ve tekniğiniz gelişir; selülit görünümünde belirgin fark beklemeyin. 3 ile 12 haftalık egzersiz programlarında selülit puanı tek başına egzersizle değişmedi.
- 2. Aylar içinde: Yağ oranınız düştükçe ve kas kazandıkça, özellikle başlangıçta fazla kilosu olanlarda selülit görünümü azalmaya başlar.
- 3. Uzun vadede: Selülit büyük olasılıkla tamamen kaybolmaz; ama daha az belirgin hale gelebilir. Kazandığınız kas, kuvvet ve sağlık ise selülitten çok daha değerlidir.
Şunu da unutmayın: Kadınların büyük çoğunluğunda selülit var. Selülitiniz olması, sağlıksız ya da formsuz olduğunuz anlamına gelmez.
Yağ oranınızı düşürmek, kas kazanmak ve selülit görünümünü azaltmak için size özel yazılmış bir antrenman ve beslenme planı isterseniz
12. Sık Sorulan Sorular
Selülit nedir?
Selülit, deri altındaki yağ dokusunun bağ dokusu bantları arasından deriye doğru itilmesiyle oluşan çukurlu, portakal kabuğu benzeri cilt görünümüdür. Ergenlikten sonra kadınların yüzde 80 ile 90'ında görülür ve bir hastalık değildir.
Selülit nasıl geçer?
Selüliti tamamen ve kalıcı olarak geçirdiği kanıtlanmış bir yöntem yoktur. En tutarlı iyileşme vücut yağının azalmasıyla görülür. Ilımlı bir kalori açığı, yeterli protein, haftada 3 gün kuvvet antrenmanı ve günlük yürüyüş, selülit görünümünü azaltmanın en güvenilir yoludur. İleri derece selülitte hekimin uyguladığı tedaviler değerlendirilebilir.
Selülit sporla geçer mi?
Kısa süreli egzersiz tek başına selüliti geçirmez. Knobloch ve ekibinin çalışmasında 12 hafta kalça kuvvet antrenmanı yapan grupta selülit puanı değişmedi. Ancak spor, yağ oranını düşürüp kas kazandırarak uzun vadede görünümü iyileştirmeye katkıda bulunur.
Selülit kilo verince geçer mi?
Fazla kilonuz varsa büyük olasılıkla azalır. Smalls ve ekibinin çalışmasında kilo verenlerin çoğunda selülit azaldı; iyileşme başlangıç kilosu yüksek olanlarda ve uyluk yağ oranı düşenlerde daha belirgindi. Kilosu zaten normal olan bazı kadınlarda ise selülit kötüleşti.
Selülit neden olur?
Kadınlarda deri altındaki bağ dokusu bantlarının daha dik ve daha az sayıda olması, deri altı yağ miktarı, yaşla derinin incelmesi ve kalıtım birlikte rol oynar. Bu yüzden selülit kadınlarda çok daha sık görülür.
Selülit kremleri işe yarar mı?
Kontrollü çalışmalarda selülit kremlerinin etkisi ya bulunamadı ya da küçük kaldı. Aminofilinli kremle bacaklar arasında fark bulunmadı; retinollü krem cildin esnekliğini artırdı ama çukurlu görünümü belirgin şekilde değiştirmedi.
Selülit taytı işe yarıyor mu?
Bagatin ve ekibinin çalışmasında kompresyon giysisi selülit görünümünde yalnızca hafif etki gösterdi, ancak kadınların yaşam kalitesi puanlarını iyileştirdi. Tayt selüliti tedavi etmez; antrenmanda rahat hareket etmenizi sağlar.
Ayakta selülit ne demek?
Yatarken görünmeyen, ayağa kalkınca ortaya çıkan selülittir. Nürnberger ve Müller sınıflamasında 2. derece selülit olarak tanımlanır.
Selülit erkeklerde olur mu?
Olabilir, ancak çok daha seyrektir. Erkeklerde deri ile alttaki zar arasındaki bağ dokusu bağlantıları daha fazla ve daha dayanıklıdır; bu da yağ dokusunun deriye doğru itilmesini zorlaştırır.
Selülit ile selülit enfeksiyonu aynı şey mi?
Hayır. Portakal kabuğu görünümü olan selülit zararsız bir cilt özelliğidir. Selülit enfeksiyonu ise derinin bakteriyel enfeksiyonudur; kızarıklık, sıcaklık, şişlik, ağrı ve ateşle seyredebilir ve hekim tarafından tedavi edilmelidir.
- Luebberding S, Krueger N, Sadick NS. Cellulite: an evidence-based review. Am J Clin Dermatol. 2015;16(4):243-256. PubMed 25940753
- Avram MM. Cellulite: a review of its physiology and treatment. J Cosmet Laser Ther. 2004;6(4):181-185. PubMed 16020201
- Young VL, DiBernardo BE. Comparison of cellulite severity scales and imaging methods. Aesthet Surg J. 2021;41(6):NP521-NP537. PubMed 32785706
- Querleux B, Cornillon C, Jolivet O, Bittoun J. Anatomy and physiology of subcutaneous adipose tissue by in vivo magnetic resonance imaging and spectroscopy: relationships with sex and presence of cellulite. Skin Res Technol. 2002;8(2):118-124. PubMed 12060477
- Rudolph C, Hladik C, Hamade H ve ark. Structural gender dimorphism and the biomechanics of the gluteal subcutaneous tissue: implications for the pathophysiology of cellulite. Plast Reconstr Surg. 2019;143(4):1077-1086. PubMed 30730492
- Hexsel D, Siega C, Schilling-Souza J, Porto MD, Rodrigues TC. A comparative study of the anatomy of adipose tissue in areas with and without raised lesions of cellulite using magnetic resonance imaging. Dermatol Surg. 2013;39(12):1877-1886. PubMed 24237941
- Hexsel DM, Dal'forno T, Hexsel CL. A validated photonumeric cellulite severity scale. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2009;23(5):523-528. PubMed 19220646
- Soares JLM, Rocha VA, Sanudo A, Miot HA, Bagatin E. Prevalence and factors associated with gynoid lipodystrophy in Brazilian adolescent girls: a cross-sectional study. Int J Dermatol. 2022;61(7):861-866. PubMed 35080006
- Smalls LK, Hicks M, Passeretti D ve ark. Effect of weight loss on cellulite: gynoid lypodystrophy. Plast Reconstr Surg. 2006;118(2):510-516. PubMed 16874227
- Knobloch K, Joest B, Krämer R, Vogt PM. Cellulite and focused extracorporeal shockwave therapy for non-invasive body contouring: a randomized trial. Dermatol Ther (Heidelb). 2013;3(2):143-155. PubMed 24297647
- Troia S, Moreira AM, Pisco D ve ark. Effect of shock wave therapy associated with aerobic exercise on cellulite: a randomized controlled trial. J Cosmet Dermatol. 2021;20(6):1732-1742. PubMed 33053245
- Collis N, Elliot LA, Sharpe C, Sharpe DT. Cellulite treatment: a myth or reality: a prospective randomized, controlled trial of two therapies, endermologie and aminophylline cream. Plast Reconstr Surg. 1999;104(4):1110-1114. PubMed 10654755
- Piérard-Franchimont C, Piérard GE, Henry F, Vroome V, Cauwenbergh G. A randomized, placebo-controlled trial of topical retinol in the treatment of cellulite. Am J Clin Dermatol. 2000;1(6):369-374. PubMed 11702613
- Bagatin E, Miot HA, Soares JL ve ark. Long-wave infrared radiation reflected by compression stockings in the treatment of cellulite: a clinical double-blind, randomized and controlled study. Int J Cosmet Sci. 2013;35(5):502-509. PubMed 23786487
- Cristovam DN, Botelho S, Andrade MF, Marques J, Sousa L. Whole-body vibration in the reduction of the cellulite. J Cosmet Laser Ther. 2019;21(5):278-285. PubMed 30300017
- Schunck M, Zague V, Oesser S, Proksch E. Dietary supplementation with specific collagen peptides has a body mass index-dependent beneficial effect on cellulite morphology. J Med Food. 2015;18(12):1340-1348. PubMed 26561784
- Kaufman-Janette J, Joseph JH, Kaminer MS ve ark. Collagenase clostridium histolyticum-aaes for the treatment of cellulite in women: results from two phase 3 randomized, placebo-controlled trials. Dermatol Surg. 2021;47(5):649-656. PubMed 33840781
- Menon A, Shauly O, Marxen T, Losken A, Faulkner HR. A clinical guide to the treatment of cellulite and comprehensive review of the etiology, pathophysiology, and utility of intervention. Aesthetic Plast Surg. 2024;48(10):1985-1992. PubMed 38057600
Yazan: Doğukan Gürsoy, Enerji Sistemleri Mühendisi ve Fitness Koçu · İnceleyen: İmge Gürsoy, Yüksek Hemşire, Pilates ve Fitness Eğitmeni. Fitinsane'nin kurucularıdır; 2019'dan bu yana 5.000'den fazla danışanla online koçluk yürütmektedirler.