Image
Doğukan Gürsoy | 9 Kasım 2026 Pazartesi | Kalça Hareketleri

Hip Thrust Nasıl Yapılır? Smith Machine Hip Thrust ile Kalça Kası Rehberi

Hip thrust nasıl yapılır, nereyi çalıştırır? Smith makinesini hip thrust için hazırlama, adım adım doğru form ve videolu anlatım, hip thrust ile squatın kalçayı ne kadar büyüttüğünü karşılaştıran araştırmalar, barbell, makine ve evde hip thrust farkları, sık yapılan hatalar, kimlerin dikkat etmesi gerektiği ve kaç set, kaç tekrar yapılması gerektiği.

Yayın: · Güncelleme:

Kısa cevap: Hip thrust, üst sırtınız bir sehpaya dayalıyken kalçanızı yerden yukarı ittiğiniz bir kalça hareketidir. Smith machine hip thrust ise yükün, raylar üzerinde dikey hareket eden smith makinesinin barıyla verildiği versiyonudur. Asıl çalışan kas büyük kalça kası (gluteus maximus), yardımcı kas ise arka bacaktır (hamstring). Doğru yapmak için kürek kemiklerinizin alt kısmını sehpanın kenarına dayayın, barı pedle birlikte kalça kıvrımınıza yerleştirin, ayaklarınızı tepede kaval kemikleriniz dik olacak şekilde konumlandırın, çenenizi hafif içeri alıp topuklarınızdan iterek kalçanızı gövdenizle düz bir çizgi oluşana kadar kaldırın ve tepede kalçanızı bir saniye sıkın. Araştırmalarda hip thrust kalçayı squattan daha fazla çalıştırdı; 9 haftalık bir çalışmada ise iki hareket kalçayı benzer şekilde büyüttü.

Zorluk: Başlangıç ve ortaEkipman: Smith makinesi ve sehpaHedef: Kalça (gluteus maximus)Tip: Çok eklemli

Hip thrust, son yıllarda kalça antrenmanının en popüler hareketi oldu ve Google Ads verilerine göre Türkiye'de ayda 10.000 ile 100.000 kez aranıyor. Bunun bir nedeni var: Squat ve lunge gibi hareketlerde yük kalça ile ön bacak arasında paylaşılırken, hip thrustta işin büyük kısmını kalça yapar. Smith machine hip thrust ise bu hareketi öğrenmenin en kolay yollarından biridir; bar raylar üzerinde hareket ettiği için barı dengede tutmakla uğraşmazsınız ve kalçanıza odaklanırsınız. Bu rehberde smith makinesini nasıl hazırlayacağınızı, hareketi adım adım nasıl yapacağınızı, hip thrustun nereyi çalıştırdığını, squat ile karşılaştırıldığında kalçayı ne kadar büyüttüğünü, barbell, makine ve evde yapılan versiyonlarını ve kaç set, kaç tekrar yapmanız gerektiğini araştırmalarla anlatıyoruz.

Tanım

1. Hip Thrust Nedir?

Hip thrust, Türkçede kalça itişi olarak da bilinir. Üst sırtınız bir sehpaya dayalı, dizleriniz bükülü ve ayaklarınız yerdeyken kalçanızı aşağıdan yukarı doğru iterek kalça eklemini açtığınız (kalça ekstansiyonu) bir harekettir. Kalça ve diz eklemi birlikte çalıştığı için çok eklemli bir harekettir, ama yükün büyük kısmını kalça taşır.

Hareket en çok üç şekilde yapılır: serbest barla (barbell hip thrust), smith makinesiyle (smith machine hip thrust) ve özel hip thrust makinesiyle. Smith makinesinin avantajı kurulum ve dengedir. Serbest barı kalçanızın üzerine yuvarlamak ve hareket boyunca dengede tutmak gerekir; smith makinesinde ise bar yalnızca dikey hareket eder ve güvenlik durdurucularıyla sabitlenebilir. Yerde, sehpa olmadan yapılan daha kısa versiyonu ise glute bridge hareketidir.

Anatomi

2. Hip Thrust Nereyi Çalıştırır?

KasHareketteki rolü
Gluteus maximus (büyük kalça kası)Ana çalışan kas. Kalçayı yukarı iterek kalça eklemini açar; tepede en yoğun kasılır.
Hamstring (arka bacak)Kalça açılırken gluteus maximusa yardım eder. Ayaklar gövdeden uzaklaştıkça katkısı artar.
Quadriceps (ön bacak)Dizlerin açısını korur; ayaklar kalçaya yaklaştıkça katkısı artar.
Gluteus medius (kalça yanı)Dizlerin içe çökmesini önler ve kalçayı dengede tutar.
Karın ve gövde kaslarıBelin aşırı çukurlaşmasını önler, kaburgaları aşağıda tutar.

Araştırma bulgusu: Contreras ve ekibinin 2015 çalışmasında antrenmanlı 13 kadın, yaklaşık 10 tekrar yapabildikleri ağırlıkla hem barbell hip thrust hem back squat yaptı. Kas aktivitesi elektrotlarla ölçüldü. Hip thrust, üst kalçada ortalama yüzde 69,5'e karşı yüzde 29,4, alt kalçada yüzde 86,8'e karşı yüzde 45,4 ve arka bacakta yüzde 40,8'e karşı yüzde 14,9 ile squattan anlamlı şekilde daha yüksek aktivite oluşturdu. Ön bacaktaki aktivite iki harekette benzerdi.

Yani hip thrust, kalçayı çalıştırmak için çok etkili bir harekettir. Ancak bir kasın bir harekette daha çok çalışması, o kasın o hareketle daha çok büyüyeceği anlamına gelmez; bu sorunun cevabını 6. bölümde araştırmalarla anlattık. Kalça için diğer hareketleri kalça hareketleri sayfamızda bir araya getirdik.

Hazırlık

3. Smith Makinesini Hazırlama

  1. 1. Sehpayı yerleştirin. Düz bir sehpayı smith makinesinin içine, barın arkasına ve barla aynı yönde yerleştirin. Sehpanın kaymadığından emin olun; gerekirse makinenin ayağına dayayın.
  2. 2. Barı ayarlayın. Sehpaya sırtınızı dayayıp yere oturduğunuzda barın kalça kıvrımınızın hizasına gelmesi gerekir. Bunun için barı kancalarda en alçak uygun yüksekliğe getirin.
  3. 3. Pedi takın. Barı kalça kemiklerinize doğrudan bastırmamak için bara bir bar pedi geçirin ya da katlanmış bir havlu kullanın. Hareket ağırlaştıkça bu çok önemli hale gelir.
  4. 4. Güvenlik durdurucularını ayarlayın. Makinede ayarlanabilir durdurucular varsa, en alt noktanızın biraz altına gelecek şekilde konumlandırın. Böylece bar hiçbir zaman sizi yere sıkıştıramaz.
  5. 5. Ağırlığı seçin. İlk antrenmanda boş barla ya da hafif plakalarla başlayın. Smith makinelerinin barı karşı ağırlıkla dengelenmiş olabilir; bu yüzden barın ağırlığı makineden makineye değişir.

Güvenlik notu: Barı kancaya geri takmadan önce kalçanızın tepede ve barın kancaların hizasında olduğundan emin olun. Ağır setlerde ilk denemeleri bir antrenör ya da arkadaşınız yanınızdayken yapın.

Uygulama

4. Smith Machine Hip Thrust Nasıl Yapılır?

  1. 1. Sırtınızı yerleştirin. Yere oturun ve kürek kemiklerinizin alt kısmını sehpanın kenarına dayayın. Barı pedle birlikte kalça kıvrımınıza getirin ve ellerinizle omuz genişliğinde kavrayın.
  2. 2. Ayaklarınızı yerleştirin. Ayaklarınızı kalça genişliğinde ya da biraz daha geniş, ayak uçları hafif dışa dönük olacak şekilde yere basın. Ayak mesafesini, kalçanız tepedeyken kaval kemikleriniz yere dik olacak şekilde ayarlayın.
  3. 3. Barı kancadan kurtarın. Kalçanızı yukarı itip barı döndürerek kancalardan kurtarın ve kalçanızı kontrollü şekilde aşağı indirin.
  4. 4. Çenenizi içeri alın. Bakışınız tavana değil, karşıya ve hafif aşağıya dönük olsun. Kaburgalarınızı aşağıda tutun; bu, belin aşırı çukurlaşmasını önler.
  5. 5. Topuklarınızdan itin. Ağırlığı topuklarınıza ve ayak tabanınızın ortasına verin, nefes verirken kalçanızı yukarı itin. Tepede omuzlarınız, kalçanız ve dizleriniz düz bir çizgi oluşturmalıdır.
  6. 6. Tepede sıkın. Kalçanızı bir saniye sıkın. Kalçanızı daha da yukarı itmek için belinizi bükmeyin; hareket bel değil kalça hareketidir.
  7. 7. Kontrollü inin. Kalçanızı 2 ile 3 saniyede, yere değmeden hemen önceki noktaya kadar indirin ve bir sonraki tekrara geçin.

Hareketin özü: Kürek kemiklerinin alt kısmı sehpada, bar pedle kalça kıvrımında, tepede kaval kemikleri dik, çene içeride, kaburgalar aşağıda, itiş topuklardan, tepede omuz, kalça ve diz düz bir çizgide ve kalça bir saniye sıkılı.

Video

5. Video Anlatım

Videoda hareket smith makinesinde, üst sırt bir sehpaya dayalıyken yapılıyor. İzlerken üç noktaya dikkat edin: barın kalça kıvrımında sabit durması, tepede gövdenin ve uyluğun düz bir çizgi oluşturması ve inişin kontrollü yapılması.

Karşılaştırma

6. Hip Thrust mı Squat mı? Kalçayı Hangisi Büyütür?

"Hip thrust kalça büyütür mü?" ve "kalça için hip thrust mı squat mı?" en çok sorulan sorular arasında. Bu konuda kas büyümesini doğrudan ölçen randomize çalışmalar var ve sonuçları tek yönlü değil.

Araştırma bulgusu: Plotkin ve ekibinin 2023 randomize çalışmasında antrenman geçmişi olmayan genç yetişkinler 9 hafta boyunca ya hip thrust (18 kişi) ya da back squat (16 kişi) yaptı; set sayıları eşitti. MR ile ölçülen kalça kası büyümesi iki grupta benzerdi. Squat grubunda ön bacak ve iç bacak kasları daha çok büyüdü. Her grup, kendi çalıştığı harekette daha çok güçlendi. İlk antrenmanda hip thrust kalçada daha yüksek kas aktivitesi oluşturdu, ama bu fark kalçanın ne kadar büyüyeceğini tutarlı şekilde öngörmedi.

Araştırma bulgusu: Barbalho ve ekibinin 2020 çalışmasında antrenmanlı 22 kadın 12 hafta boyunca ya yalnızca back squat ya da yalnızca hip thrust yaptı. Kalça kası kalınlığı squat grubunda yüzde 9,4, hip thrust grubunda yüzde 3,7 arttı; ön bacak kası da squat grubunda daha çok büyüdü.

Araştırma bulgusu: Krause Neto ve ekibinin 2025 meta analizinde kalça kası büyümesini ölçen 12 çalışma incelendi. Direnç antrenmanı kalça kasını orta düzeyde büyüttü. Araştırmacılar, diğer kasları daha az çalıştırarak kalçaya odaklanmak isteyenler için hip thrust gibi tek bölgeye odaklanan hareketlerin öne çıkarılabileceğini, tam derinlikte squatın da kalçayı anlamlı şekilde büyüttüğünü ve farklı hareketlerin birlikte kullanıldığı programların kalça büyümesini artırdığını yazdı.

Bu sonuçlardan çıkan pratik kural şu: Hip thrust ve squat birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Hip thrust kalçayı ön bacağı fazla yormadan yüklemenizi sağlar; squat ise kalçayla birlikte ön ve iç bacağı da büyütür. Kalça hedefiniz varsa programınızda ikisine de yer verin. Squatı nasıl yapacağınızı barbell back squat rehberimizde anlattık. Arka bacak ve kalçayı birlikte çalıştıran Romanian deadlift de iyi bir tamamlayıcıdır.

Araştırma bulgusu: Delgado ve ekibinin 2019 çalışmasında en az 1 yıllık antrenman deneyimi olan 8 erkekte, en yüksek ağırlıkla yapılan hip thrust kalçada squattan daha yüksek aktivite oluşturdu; Romanian deadlift ile ise anlamlı bir fark çıkmadı. Squat ise ön bacağı diğer iki hareketten daha çok çalıştırdı.

Varyasyonlar

7. Barbell, Makine ve Evde Hip Thrust

VersiyonNasıl yapılırKimler için
Smith machine hip thrustBar raylar üzerinde dikey hareket eder, durdurucularla sabitlenirHareketi öğrenenler ve salonda yalnız çalışanlar
Barbell hip thrustSerbest bar kalçaya yuvarlanır; plakaların çapı barı yükseğe taşırHareketi öğrenmiş ve ağır yüklenmek isteyenler
Hip thrust makinesiSırt pedi ve kalça kemeri sabittir; ağırlık plakayla ya da pimle seçilirKurulumla uğraşmak istemeyenler
Evde hip thrust (dambıl)Kanepe ya da sağlam bir sehpaya dayanılır; dambıl kalça kıvrımında elle tutulurEvde çalışanlar
Tek bacak hip thrustBir ayak yerde, diğeri havadayken yapılırSağ ve sol tarafı ayrı çalıştırmak isteyenler
Glute bridgeSırt sehpa yerine yerdedir; hareket açıklığı daha kısadırYeni başlayanlar ve ısınma

Evde ekipmansız ya da hafif ağırlıkla çalışıyorsanız önce glute bridge ve tek bacak glute bridge hareketleriyle başlayabilirsiniz. Evde kalçayı çalıştıran diğer hareketleri evde kalça hareketleri yazımızda anlattık. Aynı smith makinesinde kalça için smith machine kneeling squat da yapabilirsiniz.

Dikkat

8. Sık Yapılan Hatalar

HataNeden sorunDüzeltme
Tepede beli bükmekYük kalçadan bele geçer, bel ağrıyabilirÇeneyi içeri alın, kaburgaları aşağıda tutun, tepede kalçayı sıkın
Ayakları çok yakına koymakÖn bacak işi devralır, dizler öne kayarTepede kaval kemikleri dik olacak şekilde ayakları uzaklaştırın
Ayakları çok uzağa koymakArka bacak işi devralır, kramp girebilirAyakları biraz yaklaştırın
Ayak uçlarından itmekTopuklar kalkar, ön bacak çalışırAğırlığı topuklara ve ayak ortasına verin
Pedsiz çalışmakBar kalça kemiklerine baskı yapar, ağırlık artırılamazBar pedi ya da katlanmış havlu kullanın
Dizleri içe düşürmekKalça yanı devreden çıkar, diz zorlanırDizleri ayak uçlarıyla aynı yönde, hafif dışa doğru itin
Yarım tekrar yapmakKalçanın en çok kasıldığı tepe noktası atlanırHer tekrarda omuz, kalça ve diz düz çizgiye gelene kadar kalkın
Uygunluk

9. Kimler Yapmalı, Kimler Dikkat Etmeli

Bu hareket size uygun

  • Kalçasını büyütmek ve şekillendirmek isteyen kadınlar ve erkekler
  • Squatta kalçasını hissetmekte zorlananlar
  • Ön bacağı yormadan kalçayı ağır yüklemek isteyenler
  • Koşu ve sıçrama içeren sporlar yapanlar

Dikkatli olun veya alternatif seçin

  • Bel fıtığı ya da hareketle artan bel ağrısı olanlar: önce hafif glute bridge ile başlayın ve bir fizyoterapiste danışın
  • Kalça ya da diz ameliyatı geçirenler: hareketi hekiminizin onayıyla ekleyin
  • Hamileler: sırtüstü pozisyondaki hareketler için hekiminize danışın
  • Bar baskısından kalçasında ağrı olanlar: pedi kalınlaştırın ya da makine versiyonunu seçin

Araştırma bulgusu: Lin ve ekibinin 2026 meta analizinde hip thrust antrenmanının sportif performansa etkisini inceleyen 20 randomize çalışma değerlendirildi. Hip thrust, hip thrust kuvvetini artırdı ama bu kuvvet squat kuvvetine ve sıçramaya aktarılmadı; sprint üzerindeki tek başına etkisi küçüktü. Araştırmacılar kanıtın kesinliğini düşük ile çok düşük arasında değerlendirdi ve hip thrustun bir programın yerine geçmek yerine onu tamamlayan bir hareket olarak kullanılmasını önerdi.

Programlama

10. Kaç Set, Kaç Tekrar? İlerleme Planı

3 ile 4Set
8 ile 12Tekrar
2Gün / hafta
1 snTepede bekleme

Plotkin çalışmasında hip thrust 9 haftada 15 ile 17 antrenmanda, yani haftada yaklaşık 2 gün çalıştırıldı ve kalça büyüdü. Kalça için tek bir doğru tekrar sayısı yok; önemli olan setlerin son 1 ile 3 tekrarının zorlanarak ama formu bozmadan yapılması ve zamanla ağırlığın artırılmasıdır.

SeviyeÖrnek program
BaşlangıçBoş bar ya da hafif ağırlık, 3 set, 12 tekrar, haftada 2 gün; tepede 1 saniye bekleyin ve tekniği oturtun
Orta3 ile 4 set, 8 ile 12 tekrar, haftada 2 gün; iniş 2 ile 3 saniye
İleri4 set, 6 ile 12 tekrar; bir gün ağır ve az tekrarlı, diğer gün daha hafif ve çok tekrarlı

Hip thrusta kalça ya da bacak antrenmanınızın başında, squat veya Romanian deadlift ile aynı gün yer verebilirsiniz. Örnek bir kalça günü: hip thrust, Romanian deadlift, forward lunge ve kalça yanı için hip abduction machine. Haftalık programı nasıl kuracağınızı antrenman programı nasıl hazırlanır yazımızda anlattık.

Kıyafet notu: Hip thrustta bar kalça kıvrımınıza oturduğu için kaymayan ve gerildiğinde incelmeyen (squat proof) bir tayt rahat eder. Seamless spor tayt koleksiyonumuza göz atabilirsiniz.

Kalça antrenmanınızı size özel yazılmış bir program ve beslenme planıyla birlikte planlamak isterseniz

Merak edilenler

11. Sık Sorulan Sorular

Hip thrust nasıl yapılır?

Kürek kemiklerinizin alt kısmını bir sehpaya dayayın, barı pedle kalça kıvrımınıza yerleştirin, ayaklarınızı tepede kaval kemikleriniz dik olacak şekilde konumlandırın. Çenenizi içeri alıp topuklarınızdan iterek kalçanızı omuz, kalça ve diz düz bir çizgi oluşturana kadar kaldırın, tepede bir saniye sıkın ve 2 ile 3 saniyede kontrollü inin.

Hip thrust nereyi çalıştırır?

Ana çalışan kas büyük kalça kasıdır (gluteus maximus). Arka bacak (hamstring) yardımcı olur; ön bacak, kalça yanı ve karın kasları dizleri ve gövdeyi sabit tutar.

Hip thrust kalça büyütür mü?

Evet. Plotkin ve ekibinin 2023 çalışmasında 9 hafta hip thrust yapan kişilerin kalça kası, squat yapanlarla benzer şekilde büyüdü. Antrenmanlı kadınlarla yapılan bir çalışmada ise squat kalçayı daha çok büyüttü. En iyi sonuç için hip thrust ve squatı birlikte kullanın.

Hip thrust mı squat mı daha iyi?

İkisi birbirini tamamlar. Hip thrust kalçayı daha yüksek aktivasyonla ve ön bacağı az yorarak çalıştırır; squat kalçayla birlikte ön ve iç bacağı da büyütür. Kalça hedefiniz varsa programınızda ikisine de yer verin.

Smith machine hip thrust ile barbell hip thrust arasındaki fark nedir?

Hareket aynıdır. Smith makinesinde bar raylar üzerinde dikey hareket eder ve güvenlik durdurucularıyla sabitlenebilir; kurulum daha kolaydır ve dengeyle uğraşmazsınız. Serbest barda barı kalçaya yuvarlamanız ve dengede tutmanız gerekir. Smith makinesine özel yapılmış bir kas büyümesi çalışması bulamadık.

Hip thrust kaç kiloyla yapılır?

Herkes için sabit bir kilo yoktur. Hedef tekrarın son 1 ile 3 tekrarını zorlanarak ama formu bozmadan yapabileceğiniz bir ağırlık seçin. Başlangıçta boş bar ya da hafif plakalar yeterlidir; tüm setleri hedef tekrarın üst sınırında yapabildiğinizde ağırlığı küçük adımlarla artırın.

Hip thrust evde nasıl yapılır?

Sırtınızı kanepeye ya da sağlam bir sehpaya dayayın, bir dambılı ya da su dolu bir çantayı kalça kıvrımınızda elinizle tutun ve aynı tekniği uygulayın. Ekipmanınız yoksa glute bridge ve tek bacak hip thrust ile başlayabilirsiniz.

Hip thrust beli ağrıtır mı?

Doğru yapıldığında yük kalçadadır. Bel ağrısı genellikle tepede kalçayı sıkmak yerine beli bükmekten kaynaklanır. Çenenizi içeri alın, kaburgalarınızı aşağıda tutun ve kalçanızı omuz, kalça ve diz düz bir çizgiye gelene kadar kaldırın. Ağrı devam ederse hareketi bırakıp bir fizyoterapiste danışın.

Hip thrustta kalça yerine bacağımın önünü hissediyorum, neden?

Ayaklarınız kalçanıza çok yakın olabilir ya da ayak uçlarınızdan itiyor olabilirsiniz. Ayaklarınızı tepede kaval kemikleriniz dik olacak şekilde biraz uzaklaştırın ve topuklarınızdan itin.

Hip thrust kaç set kaç tekrar yapılmalı?

Haftada 2 gün, 3 ile 4 set, 8 ile 12 tekrar iyi bir başlangıçtır. Her tekrarda tepede bir saniye bekleyin ve inişi 2 ile 3 saniyede yapın.

  • Contreras B, Vigotsky AD, Schoenfeld BJ, Beardsley C, Cronin J. A comparison of gluteus maximus, biceps femoris, and vastus lateralis electromyographic activity in the back squat and barbell hip thrust exercises. J Appl Biomech. 2015;31(6):452-458. PubMed 26214739
  • Plotkin DL, Rodas MA, Vigotsky AD ve ark. Hip thrust and back squat training elicit similar gluteus muscle hypertrophy and transfer similarly to the deadlift. Front Physiol. 2023;14:1279170. PubMed 37877099
  • Barbalho M, Coswig V, Souza D, Serrão JC, Hebling Campos M, Gentil P. Back squat vs. hip thrust resistance-training programs in well-trained women. Int J Sports Med. 2020;41(5):306-310. PubMed 31975359
  • Krause Neto W, Krause TLV, Gama EF. The impact of resistance training on gluteus maximus hypertrophy: a systematic review and meta-analysis. Front Physiol. 2025;16:1542334. PubMed 40276368
  • Delgado J, Drinkwater EJ, Banyard HG, Haff GG, Nosaka K. Comparison between back squat, Romanian deadlift, and barbell hip thrust for leg and hip muscle activities during hip extension. J Strength Cond Res. 2019;33(10):2595-2601. PubMed 31356511
  • Lin S, Cheng M, Yi X, Li Y, Liu R. Acute and long-term effects of hip thrust training on athletic performance: a systematic review and meta-analysis. PeerJ. 2026;14:e20785. PubMed 41777686

Yazan: Doğukan Gürsoy, Enerji Sistemleri Mühendisi ve Fitness Koçu · İnceleyen: İmge Gürsoy, Yüksek Hemşire, Pilates ve Fitness Eğitmeni. Fitinsane'nin kurucularıdır; 2019'dan bu yana 5.000'den fazla danışanla online koçluk yürütmektedirler.